<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>
Categories: HISTORI/ARKEOLOGJI

Zbulohet në Gjermani një “dorë artificiale” 600-vjeçare

 

Një skelet me dorë artificiale është gjetur pranë Mynihut . Proteza, prej hekuri, zëvendësoi katër gishtat e dorës që mungonin.
Pranë Mynihut, një grup arkeologësh gjermanë kanë zbuluar një skelet me një dorë protetike metalike që mund të jetë pothuajse 600 vjeç. Falë datimit të karbonit, studiuesit – shpjegojnë ata në një raport shkencor – ishin në gjendje të vlerësonin se njeriu vdiq midis viteve 1450 dhe 1620 dhe kur u varros ai ishte midis 30 dhe 50 vjeç. Proteza ishte prej hekuri dhe zëvendësoi katër gishtat e munguar. Në raport thuhet, megjithatë, se është e paqartë se si burri i humbi gishtat dhe si mund të ketë përdorur protezën.

GISHTAT LLAMARINE. Walter Irlinger, kreu i Departamentit të Konservimit në Zyrën Shtetërore të Bavarisë për Ruajtjen e Monumenteve, shpjegon: «Proteza e zbrazët në dorën e majtë zëvendësoi gishtin tregues, të mesit, unazën dhe gishtat e vegjël. Gishtat artificialë janë prej llamarine dhe të palëvizshëm.

Gishtat protezë janë ndërtuar paksa të lakuar, paralel me njëri-tjetrin. Proteza ndoshta ishte e lidhur në trungun e dorës”. Brenda protezës u gjet një material i ngjashëm me garzë, të cilin mbajtësi mund ta ketë përdorur për të zbutur veprimin e gjymtyrës artificiale në trungun e dorës.

Lexo edhe : Njerëzit më me humor kanë lindur në këto shenja të Horoskopit
MË KOMPLEKSE. Arkeologët gjetën skeletin në një varr pranë një kishe në Freising, afër Mynihut, Gjermani, e cila ishte skena e betejave të shumta ushtarake – duke përfshirë Luftën Tridhjetëvjeçare nga 1618 në 1648 – e cila çoi në një rritje të amputimeve dhe kërkesës për proteza. .

Ky lloj proteze duhet të ketë qenë mjaft i zakonshëm në atë kohë pasi arkeologët kanë zbuluar më parë rreth 50 proteza të ngjashme në Evropën Qendrore që datojnë nga mesjeta e vonë – afërsisht 1300-1500 – deri në periudhën e hershme moderne – rreth 1500-1800. Një nga më të avancuarit ishte veshur nga kalorësi gjerman i shekullit të 16-të, Götz von Berlichingen, i cili kishte humbur dorën e djathtë nga një goditje me top. Për të u ndërtua një protezë “e lëvizshme” dhe “teknikisht jashtëzakonisht komplekse”.

Lexo edhe : Zbuloni cilat janë ditët më të lira dhe të shtrenjta të javës për të fluturuar
ME I MOSHUARI . Sipas Bibliotekës Kombëtare të Mjekësisë, proteza më e vjetër është ajo e një gishti të vetëm, e cila është ndërtuar në Egjipt midis 2600 dhe 3400 vjet më parë. Ndërsa “këmba Capua”, një këmbë protetike e gjetur në Itali, daton rreth vitit 300 p.e.s.. Ajo u ndërtua prej bronzi dhe druri për një fisnik romak

admin admin

Recent Posts

Dëshironi domate të shijshme dhe lëngshme, shtoni këtë përbërës natyral në kopshtin tuaj

Nuk ka asgjë më të mirë se domatet e pjekura, të rritura në shtëpi, të…

12 hours ago

“Pandemia dixhitale”, alarmi i ri global për internetin

Stuhitë diellore dhe kabllot nënujore, kërcënim për rrjetin botëror Brishtësia e rrjetit internet mund të…

13 hours ago

“Symfonija e Shqipevet” e Ernest Koliqit ky kushtrim dhe në besëlidhje shpirtërore me fatin e Shqipërisë

Albert Vataj Ka tekste që lexohen si letërsi dhe ka të tjera që ngrihen mbi…

13 hours ago

Flavonoidet, 10 ushqimet që ndihmojnë zemrën, trurin dhe imunitetin

Frutat dhe perimet me ngjyra të forta nuk janë vetëm të bukura për fotografi në…

14 hours ago

OBSH: Si u përhap hantavirusi në anijen turistike!

  Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) ka deklaruar se mund të ketë ndodhur një rast…

2 days ago

Çka është hantavirusi nga i cili vdiqën 3 persona dhe si përhapet ai?

  Një shpërthim i dyshuar i virusit të rrallë hantavirus ka shkaktuar shqetësim ndërkombëtar, pasi…

2 days ago