<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>
Categories: HISTORI/ARKEOLOGJI

Si do të ishte bota sot nëse Aleksandri i Madh do t’ia kishte lënë perandorinë një personi të vetëm

Ndërsa Aleksandri i Madh ra në shtratin e vdekjes më 323 pes, gjeneralët e pyetën se kujt do t’ia linte perandorinë. “Më të fortit,” tha Aleksandri, dhe vdiq. Sigurisht, ata të gjithë filluan të luftonin për të gjetur më të fortin, dhe perandoria u copëtua.

Perandoria e Aleksandrit shtrihej nga Greqia deri në Pakistanin e sotëm, territor prej rreth 5 milionë kilometra katrorë. Perandoria Romake ia kaloi perandorisë së Maqedonisë në përmasa, por Aleksandri e ngriti atë më shpejtë, në vetëm 13 vjet, para se të vdiste në moshën 32 vjeçare.

Aleksandri i Madh la një djalë të palindur dhe një turmë  gjeneralësh ambicioze që prisnin me padurim të mbushnin vakumin e pushtetit – ndërsa rivalët e vranë djalin e tij para ditëlindjes së 12-të.

Kështu, në Babiloni, në vitin 323 pes, gjeneralët e ndanë perandorinë në tre pjesë, me sundimtarë në Greqi, Maqedoni dhe Evropë juglindore; Azi e Vogël (Turqi e sotme); dhe Afrikë veriore. Azia Perëndimore dhe qendrore u morr nga të tjerë.

Ptolemeu, i cili kishte shërbyer me Aleksandrin, krijoi një perandori të veçantë në Afrikën veriore dhe Sirinë jugore. Ai e filloi detyrën si guvernator, por në vitin 305 pes, e shpalli veten mbret. Dinastia e Ptolemeut sundoi për 275 vjet, deri në vdekjen e Kleopatrës, në vitin 30 para erës sonë

Por çfarë do të kishte ndodhur nëse Aleksandri do t’ia kishte lënë perandorinë e tij një personi të vetëm? E pamundur që perandoria të ishte zgjeruar, thonë historianët, pasi mungonin karizma e Aleksandrit dhe mendjemprehtësia, apo talenti i tij ushtarak. Disa thonë se gjenerali Perdikas ishte kandidati kryesor.  Por ai u vra nga oficerët e tij.

Nëse një person i vetëm do të kishte vazhduar të qeveriste perandorinë, historia e botës sot mund të ishte ndryshe, thonë historianët. Një udhëheqës tërheqës me madhështi ushtarake mund të kishte pushtuar Sicilinë dhe Romën, kur kjo ishte përfshirë thellë në luftën me rivalët e saj. Një pushtim në kohën e duhur do t’i kishte dhënë pasardhësit të Aleksandrit një avantazh të madh, dhe mund të kishte parandaluar formimin e Perandorisë Romake.

Një perandori gjigante maqedonase mund të kishte ndryshuar edhe historinë fetare.

Më shumë hebrenj do të ishin helenizuar nën një perandori të tillë; myslimanët mund të mos ishin shtrirë në Ballkan. Për shembull, perandori bizantin, Justinian I, i përndoqi filozofët grekë kur mbylli Akademinë në Athinë në vitin 529. Këta filozofë shkuan në lindje, larg nga perandoria, shumë u vendosën në Bagdad dhe ndikuan mendimtarët islamë me Neoplatonizmin e tyre. Ndërsa Krishterimi, pa Perandorinë Romake, mund të mos ishte shtrirë në Perëndim dhe Evropa sot do të ishte krejt ndryshe. Pa Romën, Evropa nuk do të kishte teknologji ndërtimi e as ujësjellës, të cilat i dhanë epërsi Rilindjes.

Por nuk ekzistonte asnjë udhëheqës  për të patur llojin e vizionit të Aleksandrit, për të stabilizuar apo për të ruajtur të bashkuar një perandori – dhe asnjë nga pasardhësit e tij nuk e demonstroi këtë zotësi.

InForCulture

Recent Posts

Qyteti që u përpi nga llava dhe u kthye në një muze të gjallë

    Një shpërthim vullkanik në vitin 2023 detyroi 3.700 banorë të largoheshin nga qyteti…

2 hours ago

Disa nga sëmundjet që mund t’i trajtoni me qepë

  Qepa është një nga perimet më të mira e të shëndetshme të nëntokës. Qepa…

2 hours ago

Një dëshmi e rrallë historike: Shqipëria në faqet e shtypit austriak më 1912, në momentin e lindjes së saj si shtet

Në një moment kyç të historisë së Evropës Juglindore, gazeta austriake Salzburger Volksblatt, në numrin…

20 hours ago

Dimitrios Plapoutas: Mes Rrënjëve arbërore dhe kompleksitetit të identiteteve në Ballkanin para-nacionalist

Figura e Dhimitër Plaputa – Dimitrios Plapoutas (1786–1864) nuk përfaqëson thjesht një gjeneral të shquar…

20 hours ago

Krijesa me tre zemra dhe gjak blu: misteri i oktapodit

Në thellësitë e oqeaneve jeton një krijesë që duket sikur i përket një bote tjetër.…

20 hours ago

A e dini se deri në vitin 1930, iftari dhe syfyri njoftoheshin përmes rënies së topave?

Nga: Gazmend Arifi A e dini se deri në vitin 1930, iftari dhe syfyri njoftoheshin…

2 days ago