<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>
Categories: KAFSHËTKURIOZITETE

1 në 10 specie mund të zhduken deri në fund të shekullit, shkencëtarët ngrenë alarmin

Toka mund të humbasë më shumë se një të dhjetën e specieve të saj bimore dhe shtazore deri në fund të shekullit thuhet në studimin e ri i cili vjen pas afro 3000 shkencëtarë bënë thirrje për të ndaluar shkatërrimin e natyrës.

Krizat klimatike do të shoqërohen me zhdukje të përshpejtuar të specieve pasi grabitqarët do të humbasin prenë e tyre, parazitët ‘mysafiret’ e tyre deh temperaturat e larta do e vështirësojnë jetesën në Tokë.

Nga bretkosat e gjetheve deri te peshkaqenët, rreziku i zhdukjes së bimëve dhe kafshëve është shfaqur në listën e kuqe të IUCN,  aty shkencëtarët kanë  publikuar analizat e tyre mbi kërcënimet ndaj më shumë se 150.388 specieve, duke thënë se më shumë se 42.000 mundë të zhduken si pasojë e sjelljes së njeriut ndaj mjedisit.

Studiuesit kanë përdorur modelin e një toke sintetike të kompletuar me specie  virtuale për të kuptuar efektin që mund të sjellë ngrohja globale dhe ndryshimi i përdorimit të tokës. Sipas studiuesve 6% e bimëve dhe  e  kafshëve do të zhduken deri në vitin 2050.  Në skenarin më të keq të ngrohjes globale ata thonë se 27% e kafshëve dhe bimëve do të zhduken deri në vitin 2100.

Duke përdorur qindra Toka virtuale të populluara nga më shumë se 33,000 lloje, shkencëtarët panë se si ndryshuan marrëdhëniet midis bimëve dhe kafshëve virtuale për shkak të faktorëve të ndryshëm të humbjes së biodiversitetit. Speciet virtuale ishin në gjendje të rikolonizonin rajone të reja të planetit dhe të përshtateshin me  kushte të ndryshme, thanë studiuesit, të cilët zbuluan se ndryshimi i klimës do të ishte shtysa kryesore e zhdukjeve.

Hulumtimi vjen në një kohë kur  bisedimet në konferencën më të madhe të biodiversitetit në një dekadë arrijnë pikën kritike në Montreal. Më shumë se 100 ministra mjedisi nga e gjithë bota po diskutojnë objektivat e kësaj dekade për të mbrojtur biodiversitetin e Tokës.

Në një letër të hapur, më shumë se 2700 shkencëtarë u kanë bërë thirrje qeverive që të trajtojnë mbikonsumimin e burimeve të Tokës dhe të fillojnë të ruajnë e biodiversitetin deri në vitin 2030.

“Ne nuk do të kemi sukses nëse nuk bëjmë më shumë  përpjekje për qëllimet dhe objektivat që lidhen me nxitësit themelorë të shkatërrimit të ekosistemit dhe humbjes së biodiversitetit, duke përfshirë bërjen e zinxhirëve tanë ushqimor elastik dhe të qëndrueshëm.Kjo kërkon vëmendje ndaj konsumit në mënyrë disproporcionale të dëmshme të kombeve të pasura dhe ndaj të drejtave dhe prioriteteve të grupeve të pafavorizuara. Në mënyrë kritike, kjo do të thotë se kombet dhe aktorët e pasur duhet të zvogëlojnë urgjentisht dhe me shpejtësi konsumin e  tyre, në vend që të imponojnë të gjitha kostot e rimëkëmbjes së natyrës mbi kombet më pak të pasura, ku mbizotëron biodiversiteti”, thuhet në letrën e shkencëtarëve./tvklan.al

InForCulture

Recent Posts

Astrolabi 400-vjeçar, “superkompjuteri” i shekullit të 17-të, shitet për mbi 2 milionë paund

Astrolabi është një instrument astronomik i lashtë që përdorej për të matur kohën, për të…

22 hours ago

Dhaskarina Pinoçi: “Skipetarissa” që i dha zë lirisë në Egje – Sa e qënësishme ishte vetëdija arbërore të Laskarina Bubulinës

Historia e Revolucionit të vitit 1821 nuk mund të kuptohet pa figurën monumentale të Laskarina…

2 days ago

Edhe zogjtë e pulës shijojnë përkëdheljet e njerëzve

Një studim i ri tregon se pulat kanë një botë të pasur emocionale. Zogjtë e…

2 days ago

Mark Gashi, piloti i parë shqiptar i Kosovës

    Për herë të parë emrin e Mark Gashit e kam dëgjuar në gjysmën…

3 days ago

Kombinimet e ushqimeve që po ju rrezikojnë shëndetin – E pabesueshme, mund të na rrezikojnë edhe jetën!

  Kombinimet e vakteve kanë një rëndësi të jashtëzakonshme në organizmin tonë. Ato ndikojnë si…

3 days ago

Kura e fuqishme me thana kundër problemeve me diabetin

  Krahas shijes së tyre të athët, të ëmbël, thanat janë ndër frutat më të…

3 days ago