Gjethet e gjelbra, në vjeshtë, bëhen të verdha, portokalli, të kuqe, kafe… Cila është arsyeja e këtij spektakli ngjyrash të natyrës?
Sipas David Lee, i cili ka studiuar ngjyrën e gjetheve në Universitetin Ndërkombëtar të Floridës që nga viti 1973, “Ngjyra e një gjetheje është zbritëse, si ngjyrat e pastelave në letër”.
E VERDHË- PORTOKALLI. Në qelizat e gjetheve, në fakt, ka karotenoidë (pigmente kimike përgjegjëse për ngjyrën portokalli të karotave ose të verdhën e misrit) të cilat megjithatë mbeten të padukshme nën jeshilenë e klorofilit (pigmenti kimik që kap energjinë e diellit).
Por në vjeshtë, kur gjethet po i afrohen fundit të ciklit të tyre jetësor, klorofili zvogëlohet dhe ngjyra e verdhë-portokalli e karotinës dhe pigmenteve të tjera (të cilat zakonisht fshihen nga jeshilja e klorofilit) merr përsipër dhe zbulohet.
E KUQE-VJOLLCË. Bimët prodhojnë gjithashtu pigmente të tjera, anthocyanina (nga greqishtja anthos = lule dhe kyàneos = blu), të cilat kanë një nuancë blu-kuqërremtë dhe funksionin e “mbrojtësit të diellit” kundër disa rrezeve ultravjollcë (ato janë gjithashtu përgjegjëse për ngjyrën blu të shumë fruta të tilla si boronica).
Kur klorofili dhe antocianinat bashkëjetojnë, ngjyra e gjetheve mund të kthehet drejt bronzit, si në pemët e hirit. Në përqendrime mjaft të larta, antocianinet e bëjnë gjethen të duket pothuajse vjollcë, si në panjet japoneze.
GRI. Më në fund, ngjyrat më gri të vjeshtës formohen kur gjethet janë plotësisht të vdekura, sepse ndodh degradimi i kloroplasteve (korpuskulat qelizore që përmbajnë klorofil). Dhe kur gjethet janë tharë, pigmentet lidhen së bashku dhe formojnë atë që David Lee e quan një “grulë kafe”.
Mendoni se yndyrnat janë armiq të shëndetit? Truri juaj nuk do të ishte…
Koncepti ynë për politikën si një ndarje mes së majtës e së djathtës lindi në…
Nga Dashnor Kaloçi/ Afro 20 e sa vite të shkuara, në një nga bisedat…
Ndërsa përhapja e Islamit dhe lulëzimi që njohu bota islamike përfshiu qendrat e…
Miliona njerëz kanë humbur jetën nga përmbytje, tërmete, shpërthime vullkanike dhe stuhi shkatërruese.…
Fëmijët që rriten në fshat preken shumë më rrallë nga rinitet alergjike, astma dhe neurodermatiti…