A na sëmurë mishi?

Edhe pse ka gjithnjë e më shumë vegjetarianë dhe veganë, konsumi global i mishit është në rritje. Nuk është vetëm një katastrofë ekologjike, por edhe shëndetësore. A ka ndonjë arsye të mirë për të vazhduar të hani mish?

Çdo vit, 17 milionë njerëz në mbarë botën vdesin nga sëmundjet kardiovaskulare: presioni i lartë i gjakut, aritmia e zemrës, ateroskleroza ose sulmi në zemër, transmeton portal arbresh.info

Vendet e zhvilluara po luftojnë veçanërisht me numrin në rritje të njerëzve që vuajnë nga këto sëmundje të lidhura me dietën. Ekziston edhe obeziteti, diabeti dhe disa lloje kanceri. Dhe fajtorët janë: sheqeri, alkooli dhe duhani.

Në këtë listë eshtë edhe mishi.

“Pandemia ka prekur shoqëritë me çrregullime të të ngrënit,” thotë farmakologu dhe dietologu Martin Zmolich i Institutit të Mjekësisë Ushqyerëse në Universitetin e Lubeck.

Sipas studimit “Meat Atlas” të publikuar nga Fondacioni Heinrich Bell dhe BUND 2021, konsumi global i mishit është dyfishuar në 20 vitet e fundit. Në vitin 2018 janë ngrënë 360 milionë tonë mish.

Kjo jo vetëm që ka efekte shkatërruese në emetimet e gazeve serrë, biodiversitetin dhe konsumin e ujit, por gjithashtu i bën njerëzit të sëmurë në kuptimin e vërtetë të fjalës.

Profesori i epidemiologjisë, Ualter Villette, ka hulumtuar për një kohë të gjatë efektin e mishit në trupin e njeriut.

I pyetur për problemet kryesore shëndetësore që shkakton konsumimi i mishit, ai përmend sëmundjet kardiovaskulare dhe diabetin e tipit 2. Dëme veçanërisht të mëdha shkakton mishi i kuq, pra ai që vjen nga bagëtia, derrat, qengjat apo dhitë.

“Mishi i kuq është i pasur me yndyrna të ngopura që rrisin kolesterolin LDL në gjak dhe është padyshim shkaku i sulmeve në zemër”, thotë Villette. Në të njëjtën kohë, mishi i kuq nuk përmban pothuajse asnjë acide yndyrore të pangopura, të cilat ulin nivelin e yndyrës në gjak, dhe në këtë mënyrë rrezikun e sëmundjeve të zemrës.

Mishi i kuq rrit rrezikun që tashmë është i njohur për kardiologët: oksid trimetilamine ose shkurtuar TMAO. Kjo çon në akumulimin jonormal të kolesterolit dhe yndyrave të tjera në arterie, që quhet aterosklerozë. Sipas një studimi amerikan të vitit 2019, shenjat e para të aterosklerozës bëhen të dukshme pas një konsumimi ekstrem afatshkurtër të mishit të kuq.

Studiuesit dyshojnë gjithashtu se konsumimi i mishit të kuq dëmton funksionin e veshkave. Ata zbuluan se veshkat ishin më pak efektive pas konsumimit të mishit.

Sipas shkencëtarëve mishi duhet të zëvendësohet me perime, mish peshku, mish pule dhe ushqime të tjera të detit./arbresh.info/