<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>

Bimët rriten me sukses në tokën e Hënës

Për herë të parë, shkencëtarët kanë rritur bimë në dheun e sjellë nga Hëna në Tokë, të mbledhura nga astronautët Neil Armstrong dhe Buzz Aldrin nga ‘Apollo 11’, dhe shëtitës të tjerë në hënë vite më parë.

Studiuesit nuk e kishin idenë nëse diçka do të mbinte në papastërtinë e ashpër të tokës hënore, dhe donin të shihnin nëse mund të përdorej për të rritur ushqimin nga një brez i ri eksploruesish hënor. Rezultatet i mahnitën ata.

“Bimët në fakt rriten në sende hënore”, tha me habi Robert Ferl i Institutit të Ushqimit dhe Shkencave Bujqësore të Universitetit të Floridës.

Ferl dhe kolegët e tij mbollën lakmë tale në tokën e hënës, dhe farat mbinë.

Ana negative ishte se pas javës së parë, trashësia dhe vetitë e tjera të tokës hënore bën që bimët e lulëzuara të rriteshin më ngadalë.

Shumica e bimëve të hënës përfunduan të rritura jo në nivelin e duhur, raporton Guardian.

Sa më gjatë që toka ishte e ekspozuar ndaj rrezatimit kozmik dhe erës diellore në Hënë, aq më keq dukej se shkonte procesi i rritjes së bimëve.

Mostrat e Apollo 11 – të ekspozuara disa miliardë vjet më gjatë ndaj elementeve për shkak të sipërfaqes më të vjetër – ishin më pak të favorshmet për rritje, sipas shkencëtarëve.

Papastërtia e Hënës është plot me fragmente të vogla qelqi nga ndikimet e mikrometeoritit që u futën kudo në zbarkuesit hënor të Apollos.

Një zgjidhje mund të jetë përdorimi i njollave më të reja gjeologjike në hënë, si rrjedhat e lavës, për gërmimin e tokës së mbjelljes. Mjedisi gjithashtu mund të ndryshohet, duke ndryshuar përzierjen e lëndëve ushqyese ose duke rregulluar ndriçimin artificial.

Nasa u dha 12 gramë të tokës hënore studiuesve të Universitetit të Floridës në fillim të vitit të kaluar, dhe mbjellja e shumëpritur u zhvillua majin e kaluar në një laborator.

Studiuesit në Universitetin e Floridës kanë rritur për herë të parë bimë në tokë nga Hëna. Foto: Tyler Jones/AP

postbck postbck