Mursel Ahmeti bashkëluftëtar i ngushtë i Azem Galicës

Nga Bedri Tahiri

Kujtesë historike: Më 11 mars 2010- Pllakë përkujtimore në Shkup

MURSEL AHMETI BASHKËLUFTËTAR I NGUSHTЁ I AZEM GALICËS

Sllavët, që kur zbritën nga degët e lisave dhe u zvarritën këtej deteve, me vete sollën egërsinë, barbarinë, harbutërinë, hipokrizinë, dinakërinë. Këtë të fundit e kishin të përsosur dhe ua kalonin të gjithëve. Historia dëshmon se ata më shumë janë zgjeruar me dredhi e mashtrime se sa me luftëra e me beteja. Atëbotë, sikurse edhe sot, çdo trazirë dhe lëvizje popujsh e shfrytëzuan në llogari të vetvetes. Secilën dramë politike të Evropës: Luftën ruse-turke, dy Luftërat Ballkanike si dhe Luftën e Parë Botërore i shfrytëzuan për zgjerimin e kufijve të vet.
Kështu u veprua edhe më 1918, kur u themelua Mbretëria SKS, e cila futi shumë territore të huaja nën kthetrat e veta grabitqare. Karakterin e tyre të dobët e kanë vërejtur të gjithë. Shkencëtari i njohur anglez, Eadham Peocosh, duke folur për serbët konstaton: “Hapja serbit derën e shtëpisë e ai të nesërmen ta kërkon gjysmën e saj dhe thotë së është e tij, kurse të pasnesërmen përpiqet të të hedhë jashtë nga dritarja”.
Shqiptarët përherë jetuan në trojet e veta. Kurrë nuk qenë pushtues, por gjithë të pushtuar. Çdoherë me armë në dorë e asnjëherë të lirë. Nga të parët e tyre, ilirët, trashëguan trimërinë, bujarinë dhe besnikërinë. Kjo e fundit është veçori specifike e që na dallon nga popujt e tjerë. Fjala b e s ë nuk është përkthyer në asnjë gjuhë tjetër. Nuk kishte nevojë. Ashtu është pranuar me koloritin shqiptar. Dhe, ajo na ka kushtuar shumë herë gjatë historisë. U besonim të pabesëve dhe e pësonim.
Shtriga plakë, Evropa, na gjymtoi çdoherë. Tokat tona kur s’i kurseu. I përdori si monedha kusuritjeje për t’i kënaqur të pakënaqurit e për t’i ngopur të pangopurit. Tek lind dielli, nëse mbushet topi, këtu, në tokën tonë, do të zbrazet, – thoshin pleqtë përvojëhidhur. Dhe, kishin të drejtë. Luftëra të pareshtura me mbretër e me perandorë, me knjaza e me krajla. Dhe, sërish në robëri. Veç ndërroheshin pushtuesit, secili më i zi së tjetri.
Edhe pushtuesi i ri, Mbretëria SKS, mbolli kob e tmerr mbi shqiptarët. Skenat mjeruese të përditshmërisë shqiptare s’mund t’i merrje me mend. Vetëm në Ferrin e Dante Aligerit mund të gjeje të tilla. Plaku me mjekër të bardhë, Pashiqi dinak, e zbuloi formulën magjike për asgjësimin e shqiptarëve: Vrasje, torturime, djegie e masakrime të vazhdueshme. Pastaj pasonin shpërnguljet, për të cilat s’duhej të kursehej as kafshata e gojës.
“Më mirë krizë ekonomike për nja tridhjetë vjet se sa krizë politike për treqind vjet”- u kishte thënë ai serbёve tё vet pushtues.
Dhe, e kishin dëgjuar. I hapën qeset e i zbrazёn arkat, u hartuan elaborate e u nënshkruan konventa…
Megjithatë, të gjitha këto u ngjasonin hesapeve pa hanxhiun. As shqiptarët nuk flinin, ishin zgjuar. Gumëzhinin malet prej çetave të lirisë. Kryekomandanti i tyre, Azem Bejtë Galica, e kishte lëshuar kushtrimin anë e kënd Kosovës për mobilizim të përgjithshëm kundër soldateskes së shfrenuar serbe. Ai, bashkë me të shoqen, Nusen e Maleve, Shotë Galicën, dhe me shokët besnikë, që i thoshin vdekjes plaç, u vunë në krye te Lëvizjes Çlirimtare. Ajo, e përkrahur fuqishëm nga ideologët dhe intelektualët e kohës, nga Hoxhë Kadriu, Hasan Prishtina e Luigj Gurakuqi dhe e mbështetur nga Komiteti “Mbrojtja Kombëtare e Kosovës”, për disa vjet rresht, deri më 1928, u përballoi me sukses rrebesheve e stuhive shkatërrimtare.
Çeta e Azemit dhe e Shotës, që u quajt edhe Nëna e Çetave dallohej kudo. Në gjirin e saj ishin grumbulluar trimat më të njohur si: Bekë Hyseni- Galica, Emin Lati, Halit Bajrami, Xheladin Luboveci, Shaban Manxholli, Xhemë Tërnafci, Bajram Delia- Tёrnafci, Fazli Barani, Bajram Zena, Adem Miftari, Beqir Lahu, Rifat Banjska, Sali e Mehmet Halili, Ramadan Maliqi (Dan Derovci), Rrok Qubreli, Ajet Bala, Shaban Llausha, Azem Lahu, Sinan Çitaku, Shak Radisheva, Mehmet Delia, Hazir Rama, Zenel Ujkani, Ramadan Imeri, Hazir Ahmeti, Abaz Kurrumeli, Vesel Haxha- Galica, Hys Popova, Hajrë Prokoshi, Bajram Peci, Muharrem Smakiqi etj.
Në mesin e këtyre luftëtarëve liridashës u dallua edhe trimi i Prekazit, Mursel Ahmeti. Ai ishte bashkëluftëtari më i ngushtë dhe krahu i djathtё i Azem Galicës.
Murseli u lind më 1881 në Prekaz të Epërm. Ishte djali i dytë i Ahmet Delisë. Nga babai trashëgoi shumë veti: trimërinë, bujarinë, vendosmërinë dhe ndershmërinë. Sa për fuqi mos të flasim fare. Kjo u hetua qysh më 1912, në përleshjen me bandat kriminale serbe, kur i mbyti dhe i çmendi pesë veta. Dy herë u martua. Të dy gratë i kishte nga Llausha: Salën dhe Qamën. Me të parën u linden dy fëmijë: Zeneli dhe Zyla. Edhe me të dytën i pati dy fëmijë: Milazimin dhe Fatën.
Në çdo betejë të zhvilluar, Murseli u shqua për trimëri. Ishte dorë e djathtë e Azem Galicës. E donte dhe e respektonte shumë. Kudo e merrte me vete, kurrë nuk e ndante nga vetja. E kishte truproje besnike. Në biseda shpesh herë thoshte: Çka e duroj Murselin e Ahmet Delisë nuk e kisha duruar as babën Bejtë. Shuplakë më me ra nuk ia kthej dorën. Nganjëherë tallej me te: ”Mursel, kur po rrin pranë meje po ma hup pahin krejt, nuk po dukem fare”.

• Jo kusho, jo- ia kthente ai- burrit nuk i këqyret doka, po shoka. Dhe, fap, e kapte lidhas, dhe e përqafonte fort. E ngriste lart dhe qeshte i entuziazmuar.
  Murseli e ka shoqëruar Azemin edhe nëpër takime të ndryshme. Nuk harrohet momenti kur ishin në Shkodër më 1918. Hys Ferati i Ferat Agës, kushëri i afërm i Ahmet Delisë dhe përcjellës i Isa Boletinit për në Vlorë, në Turqi kishte lexuar gazetat turke që shkruanin për trimëritë e Azem Galicës. Kur merr vesh se ai gjendej në Shkodër, shkon atje dhe takohet me ta. Azemin e përqafon fort dhe ia puth të dy sytë, duke i thënë:”Mos u rrit nga mendja, more Azem se t’i putha sytë, se unë putha jo vetëm Azemin, por edhe gazetat që kanë shkrue nëpër tanë shtetet, e putha Kosovën që po lufton për lirinë e vet, se unë nuk jam një njeri që përqafon e puthen për çka do”.
  Është interesant rasti kur shkojnë në kabinetin e Ahmet Zogut, në Tiranë. Në hyrje qëndronte rojtari. Azemin e lejon, ndërkaq Murselin e ndalon. Ai, pa u hamendur, ia ngjet me një dorë dhe e flak tej shkallëve, duke e lënë pa frymë. Brenda bisedojnë edhe për Kosovën. Zogu përpiqej t’i arsyetohej Azemit se gjoja vazhdimisht është i interesuar për çështjen e shqiptarëve të Kosovës.
  “Natë e ditë po ju vajtoj si nana evlatin e vet”, o Azem Galica- i tha ai, me njё lloj mburrjeje.
  “Mos u lodh kot, o Mbreti ynë,- ia ktheu Azemi,- se boll po na qajnë nënat tona. Pёr me vajtue e kam nёnёn Sherife, por, pa dobi. Loti është robëri, është nënshtrim. Ne kemi nevojë të na vajtosh si babë, me armë. Vetëm gjaku është liri”.
  Mursel Ahmeti, pos në Çetën kreshnike, gëzonte një autoritet të madh edhe në popull. Këtë e vërteton edhe fakti i dorëzimit të tij te naçellniku i Qarkut të Zveçanit më 8. IV. 1921. Sipas kujtimeve të luftëtarëve të kësaj ane, Murseli u dorëzua në marrëveshje me prijësit më të lartë të çetave, me insistimin e tyre, pasi ky gëzonte autoritet të madh në popull, kurse prej organeve shtetërore nuk ishte shumë i njohur për veprimtarinë e tij në çeta dhe ishte i nevojshëm që të ndikojë në popull. Po ashtu me ndikimin e Lëvizjes në popull, në këtë vit Murseli u zgjodh kryeplak fshati, për të mundur në këtë mënyrë ta ruajë popullin dhe nëpërmjet të tij të ruaj Lëvizjen
  Kur u vra Azem Galica, Murseli kishte qarë me zë, si fëmijë. Atë ditë nuk kishte qëlluar në shtëpi. Ndër miq kishte qenë, larg. Edhe më vonë, kur ia këndonin këngën, fshehtas nëpër oda, qante e qante. Përmallohej e ngashërehej. Nuk i pëlqenin vargjet: Shokët luftojnë, Azemit po i mesin…
  -Jo që besa, jo, nuk ka qenë ashtu, – thoshte ai. E çka bëmë ne pas tij? Asgjë, fare. Vdiq Azemi, u shua Lëvizja Çlirimtare. Ku ishte më së vështiri, çante vetë trimi. Kurrë s’na lente ne të tjerëve. Provën e parë e pat dhënë në Kolashin, ende pa i mbushur të njëzet e pestat. E patëm rrethuar një kriminel serb. Aq mirë ishte pozicionuar i mallkuari saqë nuk qëllohej dot. E vetmja mundësi ishte të kapërcehej muri rrethues e t’i dilej prapa shpine. Askujt nuk ia hante mendja ta shoqëronte Shaqir Smakën. Azemi iu vu pas. Iu afruan murit. Ne i mbulonim me zjarr. Shaqirin trupmadh s’mund ta mbante djaloshi i ri në kurriz, andaj i ndërruan rolet. Azemi hipi mbi shpinë të Shaqirit dhe kaloi matanë murit. I shkoi pas zuzarit dhe e likuidoi si rrufeja për së kthjellëti. Kur u kthyen, Shaqir Smaka na u drejtua: “Shokë, të gjithë mbani mirë në mend, kur të vdes unë, çetave ka me u pri Azem Bejtë Galica, se qenka trim me fletë”.
  Dhe, ashtu doli. Koha i vërtetoi të gjitha.
  Vitet e fundit të jetës Murseli i kaloi në lëngatë të gjatë. Për disa vjet rresht qëndroi i sëmurë, shtrirë në shtrat. Përdorimi i tepërt i kafesë e kishte bërë të veten, e kishte bllokuar. Disa muaj qëndroi ilegalisht në Mitrovicë, te të afërmit. Pastaj e dërguan në spitalin e Shkupit, ku edhe ndërroi jetë, më 1931. Dyshohet se e kanë helmuar me të marrë vesh se ishte i biri i Ahmet Delisë. Atje edhe është varrosur, meqë xhandarmëria serbe nuk kishte lejuar që ta sillnin kufomën e tij në Kosovë. Siç tregojnë ata që i kishin parë, për një kohë të gjatë varri i tij ishte ruajtur forcat e sigurisë serbo-maqedone!
  Mirëpo, gjithmonë është thënë se trimat nuk vdesin kurrë. Kjo është e vërtetë. Dhe, më 11 mars 2010, pas 79 vjetësh, përjetësimi i Tij në mermer, mu para Muzeut të Lirisë e përbri Vardarit, është shenjë e mirë e një vetëdijesimi kombëtar, sepse nuk thuhet kot: Kush nderon historinë, krijon ardhmërinë! Ky është edhe një ogur ndjellabardhë dhe një hap drejt synimit përfundimtar të dëshmorëve- RIBASHKIMIT KOMBËTAR!