Dy ortodoks, dy poetë.
-Njëri me emrin Andon Zako Çajupi, i cili kishte lindur në një familje të pasur tregtarësh, mësimet fillestare i vijoi në një shkollë fetare greke.
Dhe gjithë pasurinë e kishin fituar duke falenderuar sistemin nën perendorinë Osmane.
-Tjetri mësues Petro Nini Luarasi, i cili vinte nga një familje muratorësh, kishte bërë qmos që gjuha shqipe të mësohej lirshëm, u përndoq nga xhonturqit dhe Patrikana e Stambollit. Vdiq i helmuar nga fanatikët ortodoksë në Ersekë, më 17 gusht 1911.
Poezia e Andon Zako Çajupit për Sulltan Abdyl Hamitin.
-Jam sulltan, mbret i vertete,
shok té tjere s’kam ne jete;
gjaketor e zemerderr,
nga frika me bejne nder!
Dola nga fund’ i Azise
si rrebesh’ i perendise:
Vrava, preva e shkretova,
boten me gjak e mbulova!’)
Kur zotova Anadolle,
erdha mora dhe Stambolle,
njerezit i shkova ne thike,
dhe, kush mbeti, rron me frike!…
Poezia e mësuesit Petro Luarasi
Lavdoni o Shqiptarë!
Mbren (mbretin) e madh që e kemi Atë!
Se në ditët të Atija.
Mori Shkronjat Shqipëria.
Sulltan Hamit i nderuar.
Mbret i lartë i Shqipërisë.
Të mësojmë gjuhën liruar
Dhuroj fatin e mbrothesisë.
Për gjuhën e mëmës dashur
Bijt’ e ti ta mësojnë mirë
Dhe të bëhen të mbaruar
Me mësim e me dashuri.
Përse gjeneratave shqiptarë nuk u’a mësuan poezinë e Petro Luarasit i cili u martirizua për gjuhën shqipe?
Po të gjithë me një zë e kënduan poezinë e Andon Zako Çajupit, i cili jetoi në Kairo të Egjiptit me bollëkun e pasurisë, dhe u varros në varrezat e koptve ortodoksë?!
/Perandoria Osmane dhe Shqiptarët
Nga: Tahir N. Dizdari (1900–1972), orientalist dhe folklorist Përshkruaj disi me detaje si u shtronte…
SHQIPËRIA, ILIRIA E DIKURSHME, NGA ROMA TE PERANDORIA OSMANE, NJË HISTORI LUFTE SHEKULLORE Shqipëria, në…
Nga Albert Vataj Historia jonë është një paradoks i dhimbshëm ku sakrifica dhe lakmia shtrëngojnë…
Shkencëtarët kanë zbuluar më në fund të vërtetën e fshehur pas dështimit të baterive me…
Në jetën time prej gazetari, sa aktiv e sa pasiv, kam shkruar qindra artikuj, intervista…
JEHONA E AZEM BEJTËS NË SUEDI Duke shfletuar arkivin e gazetës suedeze Svenska Dagbladet te…