<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>

ADN e lashtë nga hunët, avarët dhe magjarët

Sot u shpall në para-publikim një artikull i ri shkencor mbi popujt shtegtues nga Euroazia drejt pellgut panonik gjatë shekujve 3-9, duke përfshirë kryesisht hunët, avarët dhe magjarët (hungarezët). Shkencëtarët analizuan eshtrat e mbi 200 skeleteve, duke nxjerrë të dhëna mbi prejardhjen e tyre si në vijë mashkullore e femërore, edhe në autosomale.
Artikulli gjen se hunët dhe avarët kanë përputhje gjenetike dhe prejardhje të afërt. Të dy popullsitë kanë diversitet të lartë me prejardhje pjesërisht të ngjashme me europianët e pjesërisht me popujt e Azisë qendrore e veri-lindore. Rezultati mbështet hipotezat e zhvendosjes së tyre nga këto rajone drejt Europës. Kurse magjarët (hungarezët) ishin me prjeardhje nga pjesa veriore e Euroazisë, kurse lidhja e tyre me hunët e avarët është më e largët. Sipas autorëve këto popullsi u integruan shpejt me popujt vendas.
Me qenë se rezultatet vijnë nga Hungaria, gjetjet janë me rëndësi edhe për prejardhjen e popujve të Ballkanit, përfshirë shqiptarët. Shumica e haplogrupeve shqiptare, pritshëm, u gjetën në skelete të këtij studimi, më së shpeshti haplogrupi E-V13 (shek. 7-10), i cili u shfaq në 18 skelete avare të periudhave të ndryshme dhe në mbetje nga pushtuesit magjarë. Haplogrupi J2b-L283 (shek. 7-10) u shfaq po ashtu në tri skelete avare dhe hungareze, I2a-Y3120 në 8 skelete hungareze (shek 8-10), R1b-CTS9219 në një skelet hun (shek. 4-5).
Pjesa dërrmuese e rezultateve E-V13 ishin të avarëve të vonë (shek 7-8), ndër të cilët ishte mes haplogrupeve kryesore, pasi u gjet në 12 prej 43 skeleteve të tyre, ose 27.9%. Nga ana tjetër, ndër avarët e hershëm, E-V13 ishte shumë e rrallë: 1/22 ose 4.5%. Pra, me shumë mundësi E-V13 ishte ose shumë e rrallë ose mungonte ndër avarët shtegtarë të Euroazisë, dhe u bë haplogrup i rëndësishëm ndër ta vetëm pasi mbërritën në Pannoni dhe filluan të integrojnë popujt vendas. Në mbështetjë të kësaj mundësie është edhe mungesa e E-V13 mes skeleteve elitare avare.
Ndër degët e haplogrupeve që publikuan autorët, ato që janë më të afërta me degët shqiptare janë E-V13>FGC11457, ku bëjnë pjesë shumë rezultate shqiptare nga të githa trevat, E-V13>FGC33614>A10158, degë e afërt me degën e fisit Berisha dhe disa rezultateve Sop dhe Morinë, E-V13>CTS9320 me rezultate nga të gjitha trojet, po ashtu E-V13>CTS9320>BY4529, R1b-CTS9219, J2b-L283>Z1297, etj.
Lidhjet mes degëve shqiptare paleo-ballkanike dhe atyre të gjetura në këtë artikull janë kryesisht 3000-5000 vjecare, pra mund të flitet për lidhje të rëndësishme mes paraardhësve të shqiptarëve dhe popujve panonikë të këtyre periudhave të Bronzit dhe Hekurit. /Projekti Rrenjet