Fotografia e fundit e njohur e Tolstoit, i cili u ngri për vdekje në një stacion treni në moshën 82-vjeçare

Ikja dhe vdekja
I etur për të bërë “kapërcimin” e shumëpritur vendimtar me të cilin do të linte gjithçka për Krishtin, Tolstoi më në fund vuri në jetë planin e largimit nga shtëpia. Grindjet e përshkallëzuara me gruan dhe fëmijët e tij (nga të cilat ai kishte frikë se mos i nënshtrohej dhunës për ta bërë të hartonte një testament në favor të tyre) i shkaktuan atij vuajtje të jashtëzakonshme. Kështu, natën e 28 tetorit 1910 (sipas kalendarit julian), pasi kuptoi se gruaja e tij po gërmonte fshehurazi letrat e tij, shkrimtari, duke u ndjerë më i shtypur se kurrë, u largua fshehurazi nga Yasnaya Polyana, duke u nisur drejt Krimesë në trenat e klasit të tretë, i shoqëruar nga mjeku personal Dušàn Makovitskij, i cili ishte gjithashtu një mik i besuar.
Në tryezën e tij – për të dëshmuar frikën e ditëve të fundit – një kopje e vëllezërve Karamazov të Dostojevskit mbeti e hapur deri në atë pikë sa i biri kënaqet në mënyra de facto me të atin. Ai la këto fjalë të shkruara për gruan e tij:
“Të falënderoj për dyzet e tetë vitet e jetës së ndershme që ke kaluar me mua dhe të lutem të më falësh të gjitha të këqijat që kam pasur ndaj teje, siç të fal me gjithë shpirt ato që ke , kishe ndaj meje.”
Gjatë udhëtimit, për shkak të të ftohtit dhe pleqërisë, shkrimtari së shpejti u sëmur rëndë nga pneumonia dhe nuk mundi të shkonte përtej stacionit hekurudhor të Astàpovo. Të afërmit, miqtë (përfshirë sekretarin e tij Valentin Bulgakov) dhe gazetarët nxituan të rrethojnë njeriun që po vdiste.I ethshëm, Tolstoi i diktoi vajzës së tij Aleksandrës (e para e familjes që iu bashkua) këto mendime për Ditarin:
“Zoti është ajo Tërësia e pafundme, për të cilën njeriu bëhet i vetëdijshëm se është pjesë e fundme. Vërtet ekziston vetëm Zoti, njeriu është një manifestim i Tij në materie, në kohë dhe në hapësirë. Sa më shumë që shfaqja e Zotit te njeriu (jeta) bashkohet me manifestimet (jetat) e qenieve të tjera, aq më shumë ai ekziston. Bashkimi i jetës së tij me jetën e qenieve të tjera realizohet nëpërmjet dashurisë. Zoti nuk është dashuri, por sa më e madhe të jetë dashuria, aq më shumë njeriu e manifeston Zotin dhe aq më shumë ai ekziston vërtet.”