<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>

Fjalët turke/orientale në gjuhët e Ballkanit dhe origjina e njerëzve sipas gjuhëve

Daut Dauti

Në këtë hartë, me ngjyrë të gjelbër janë shënuar vendet ku përdoret fjala ‘Hajde’ (dmth. eja). Kjo fjalë ka origjinë turke/osmane dhe nuk është e vetmja që përdoret në këto vende. Në fakt numri i fjalëve turke dhe orientale, është mjaft i madh.
Leksikografi i famshëm Abdulah Škaljić në vitin 1957 e ka botuar fjalorin me titull “Rečnik turcizama u srpskohrvatskom jeziku” (Fjalor i turqizmave në gjuhën serbo-kroate). Sipas këtij fjalori gjuha serbo-kroate përmbanë 8742 fjalë dhe 6878 shprehje turke.
Fjalori i gjuhës bullgare llogaritet të përmbajë mbi 10% fjalë orientale (turke, arabe dhe perse).
Sipas “Fjalorit të Orientalizmave në Gjuhën Shqipe”, përmbledhur nga filologu Tahir Dizdari, gjuha shqipe përmbanë rreth 4500 fjalë me prejardhje turke, arabe dhe perse.
Rumanishtja ka 2750 fjalë turke kurse greqishtja rreth 500. Nga 100 deri 200 fjalë turke konsiderohet se gjenden në të gjitha gjuhët evropiane.
Influenca e fjalëve turke në gjuhët e Ballkanit nuk është asgjë në krahasim me atë të fjalëve të huaja që kanë depërtuar në vokabularin e gjuhës angleze. Rreth 29% i fjalorit të sotëm të anglishtes ka origjinë nga frengjishtja dhe 29% nga latinishtja.
Hyrja e fjalëve në një gjuhë tjetër, pos lëvizjeve të njerëzve, shënon edhe lëvizje të ekonomisë, politikës dhe kulturës. Prandaj, pothuaj të gjitha gjuhët përmbajnë numër të konsiderueshëm të fjalëve të ‘huaja’.
Në pjesën perëndimore të ishullit britanik ende fliten gjuhët gaelik (Skoci), uellsh (Uells) dhe kornish në Cornwall. Këto gjuhë janë kelte dhe flasin për origjinën e banorëve të kësaj ane. Këta banorë fare pak janë të lidhur me ADN e banorëve në lindje dhe në jug të Britanisë ku dominon anglishtja. Kjo anë ka qenë më shumë e rrahur me lëvizje të popullsisë apo me ardhjen ose invazionet e romakëve, vikingëve, anglo-saksonëve dhe normanëve. Pra, ata që flasin anglisht nuk e kanë origjinën e njejtë me ata që flasin gjuhë kelte në Britani.
Para disa viteve, Dennis Cleeton, banor i fshatit Llandrindod në Wales, kishte vendosur ta hulumtonte origjinën e tij. Rezulatet e ADN ia bënë me dije se ai fare pak kishte lidhje me banorët jashtë zonës së tij e aspak me ata që jetojnë në Angli. Kusherinjtë më të afërt që kishte sipas ADN, ishin në Kosovë, në rrethinën e Prishtinës. Hulumtimet më vonë treguan se fshati Llandrindod ishte themeluar nga ushtarët romakë që ishin nga Prishtina e sotme por që kishin vendosur të qëndronin në Britani e të mos ktheheshin në vendlindjen e tyre.

postbck postbck

Recent Posts

Pija më e mirë e mëngjesit për shëndetin e zemrës

    Një zakon i thjeshtë në mëngjes mund të ndihmojë shëndetin e zemrës: pirja…

18 hours ago

Çfarë duhet bërë kur fëmijët infektohen me fruth në çerdhe. Përgjigjet pediatrja!

    Mjekja pediatre Zerina Sheme ka ndarë në rrjetet sociale informacion në lidhje me…

18 hours ago

Sa kafe mund të pimë në ditë? Ja çfarë thonë studimet e reja për zemrën

  Kafeja, në sasi të moderuara, nuk duket të jetë armiku i zemrës. Por jo…

18 hours ago

Fruti që ndihmon në uljen e sheqerit dhe kolesterolit

Nga forcimi i imunitetit te mbrojtja e zemrës dhe rregullimi i nivelit të sheqerit në…

18 hours ago

Simptomat e diabetit te fëmijët që prindërit nuk duhet t’i neglizhojnë

    Diabeti te fëmijët mund të shfaqet me simptoma që në fillim duken të…

22 hours ago

Si ta matni saktë tensionin!

    Hipertensioni quhet me të drejtë “vrasësi i heshtur”, sepse është një sëmundje pa…

22 hours ago