LUMË “EPITETESH” …
Më 1912, Shqipëria u bë e pavarur, por në vend kishte disa pushtete. Në jug, qeveria e Ismail Qemalit, në Shqipërinë e Mesme, Esat Pashë Toptani, në Shkodër, fuqitë e huaja si administratore, në veri malësorët që qeveriseshin vetë.
Rivaliteti mes Ismail Qemalit dhe Esat Pashë Toptanit ishte i madh. Vendi ndodhej para një lufte civile.
Kishte zëra, se Esat Pasha po favorizonte një turk, për t’u bërë princ i Shqipërisë, ndonëse zyrtarisht përbetohej se përkrahte ardhjen e Princit Wilhelm zu Wied, si sundimtar.
Më 9 janar 1914 disa forca që mbështesnin Esat Pashën, kryen sulme në periferi të Elbasanit, për të këputur lidhjet telegrafike mes Elbasanit dhe Vlorës.
Mytesarifi i Elbasanit, Aqif Pasha, i cili ishte lojal ndaj qeverisë së Vlorës, i dërgoi një telegram Komisionit Ndërkombëtar të Kontrollit në Vlorë, ku paralajmëronte rrezikun nga forcat e Esat Pashës.
Komisioni i Kontrollit ishte njëfarë UNMIK-u, që duhej të kujdesej për qeverisjen e Shqipërisë dhe evitimin e kaosit total.
Komisioni dhe qeveria e Ismail Qemalit u mblodhën në Zyrën e Telegrafit në Vlorë për të komunikuar me Aqif Pashën, të cilin e porosisnin të mos dorëzohej, ndërsa Esat Pashës i bënin thirrje të ndalej.
Kështu nisi një luftë me telegrame, mes Ismail Qemalit dhe Esat Pashës.
Oficeri hollandez Lodewijk Thomson, i cili kishte ardhur në Shqipëri për të ngritur një forcë efikase policore, ka treguar se shkëmbimi i telegrameve mes Ismail Qemalit dhe Esat Pashës, ishte një rast i papërsëritshëm për të studiuar fjalorin e sharjeve në gjuhën shqipe.
Esat Pasha e quante Ismail Qemalin “të poshtër” dhe “aventurier”, Ismail Qemali ia kthente: “grabitës”, “vrasës” etj.
Oficeri Thomson u vra në Durrës, gjatë sulmit të fshatarëve të Shqipërisë së Mesme që mbështesnin Haxhi Qamilin.
Fan Noli i kushtoi një poezi Lodewijk Thomsonit (Thomsoni dhe kuçedra).
Te Ura, te Ura
Vraponi, o burra.
Me armë, me topa, me kordhë e me shpata.
Se dolli kuçedra e errët nga nata,
Se ngriti bajarakun e lyer me gjak
Dhe sulet prej Shjakut në Durës me vrap.
Kuçedr’ e Turqisë,
Hyen’e urisë,
E rrahur nga Greku, nga Serbi e Bullgari
Do gjak të thëthinjë dhe vjen te Shqiptari,
Si gjarpër zavarniset, i sillet përqark,
Me dinin në gojë, me helm në bark.
Përshkrimi i luftës së telegrafëve nga Thomson, përmendet në librin “Esat Pashë Toptani. Njeriu, lufta, pushteti” të publicistit Ilir Ikonomi, shkruan Enver Robelli. /konica.al
Një studim i ri ka zbuluar një lidhje mes një zakoni shumë të…
Trupi mund ta përballojë heshtur për një kohë, por pasojat shpesh shfaqen më vonë, kur…
Mizat që arrijnë të futen në shtëpi janë jo vetëm bezdisëse por edhe…
Shëndeti i zemrës kërkon një përkujdesje të vazhdueshme, përdorni këto këshilla që të…
Një detaj i vogël në kujdesin ndaj bimës mund ta ndryshojë krejt shijen…
Sëmundjet kardiovaskulare janë shkaku kryesor i vdekjeve në mbarë botën. Arteriet e bllokuara…