Një fjali e thënë në vitin 1957 që vazhdon të jehojë edhe sot, mesazhi i Albert Camus…

 

 

Albert Camus, një prej shkrimtarëve dhe mendimtarëve më të rëndësishëm të shekullit XX, lindi në vitin 1913 në Mondovi, në Algjerinë e atëhershme franceze. Shkrimtar, gazetar, dramaturg dhe filozof, ai trajtoi në veprat e tij tema që lidhen me ekzistencën, lirinë, drejtësinë, përgjegjësinë individuale dhe luftën kundër shtypjes.

 

Ndër veprat e tij më të njohura janë “I Huaji” (The Stranger), “Murtaja” (The Plague) dhe “Miti i Sizifit” (The Myth of Sisyphus). Në vitin 1957, Camus u nderua me Çmimin Nobel për Letërsi, duke u kthyer në një nga figurat më të rëndësishme letrare të kohës.

Pikërisht më 10 dhjetor 1957, në Stokholm, gjatë ceremonisë së Nobelit, Camus përcolli një mesazh që do të vazhdonte të citohej edhe dekada më vonë:

“Nuk mund të jesh në anën e atyre që bëjnë historinë, por duhet t’u shërbesh atyre që e vuajnë atë.”

Një mesazh për ata që vuajnë pasojat e pushtetit. Fjalët përmbledhin një pjesë të rëndësishme të mendimit të Camus. Për të, roli i shkrimtarit nuk duhej të ishte në shërbim të atyre që zotërojnë pushtetin, por pranë njerëzve që përballen me pasojat e vendimeve të tij.

 

Camus e konsideronte rolin e shkrimtarit një përgjegjësi të madhe, të lidhur me mbrojtjen e së vërtetës dhe lirisë, por edhe me dhënien e një zëri atyre që rrezikonin të mos dëgjoheshin. Këto ide lidhen edhe me periudhën historike që ai përjetoi: ngritjen e totalitarizmave, Luftën e Dytë Botërore dhe konfliktet e lidhura me Algjerinë koloniale. Për Camus, individët që vuajnë pasojat e historisë dhe ideologjive të mëdha nuk duhet të harrohen.

Shkrimtari francez vdiq në vitin 1960, vetëm 46 vjeç, si pasojë e një aksidenti automobilistik. Megjithatë, veprat dhe reflektimet e tij vazhdojnë të ngrenë pyetje mbi lirinë, dhunën, përgjegjësinë dhe rolin e shkrimtarit përballë realitetit.