<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>

Vendi më i ftohtë në Univers

Ne të gjithë e dimë se hapësira është e ftohtë, shumë më e ftohtë se sa ta kemi këtu në Tokë (madje edhe në pole). Shumica e njerëzve mendojnë se hapësira është zero absolute, por jo. Astronomët kanë matur temperaturën e saj në 2.7 K (2.7 gradë mbi zero absolute). Por, del se ka një hapësirë edhe më të ftohtë, në një vend që nuk do të mendonit të shihni: në një re që rrethon një yll që po vdes. Ajo quhet Maja e Bumerangut dhe astronomët kanë matur temperaturën e saj në një mahnitëse 1 K (0272.15 C ose 0457.87 F).

Ngrirja e një mjegullnajë

Si e bëri Boomerang aq të ftohtë? Kjo mjegullnajë është ajo që quhet një mjegullnajë “para-planetare”, që do të thotë se është një re e pluhurit, e përzier me gazra “të dalë” larg nga yllja e plakur në zemrën e saj. Në një moment, ylli do të bëhet një xhuxh i bardhë, duke lëshuar sasi të larta të rrezatimit ultravjollcë. Kjo do të bëjë që reja përreth të nxehet dhe të shkëlqejë. Kjo është mënyra se si Dielli jonë do të vdes në fund. Për momentin, megjithatë, gazi që humbet nga yll po zgjerohet me shpejtësi në hapësirë. Siç e bëjnë, ata ftoheshin shumë shpejt dhe kështu zbriti në një shkallë më të madhe se zeroja absolute.

02 nga 03

Një Pamje Radio e Bumerang

Hulumtuesit që përdorin Arrayin e Madh të Milimetrit të Atacama (një grup radio teleskop në Kili që studion gjëra të tilla me re të pluhurit rreth yjeve të tjerë), kanë studiuar edhe mjegullnjat për të kuptuar se pse ajo duket si një “kravatë me hark” shpirtëror. Imazhi i tyre i radios tregoi një fantazmë edhe më të hidhur në zemrën e mjegullës, e bërë kryesisht nga gazra të ftohta dhe kokrra pluhuri.

Formimi i një mjegulle planetare

Astronomët po marrin një trajtim më të mirë se çfarë ndodh kur yjet si Sun-i fillojnë të vdesin. Në rreth 5 miliard vjet apo më shumë, Dielli do të fillojë të njëjtin proces. Shumë kohë para se të vdes, do të fillojë të humbasë gazrat nga atmosfera e jashtme. Brenda Diellit, furra bërthamore që fuqizon yllin tonë do të dalë nga karburantet me hidrogjen dhe do të fillojë të djegë heliumin dhe pastaj karbonin. Çdo herë që kalon lëndët djegëse, Dielli do të nxehet dhe do të kthehet në një gjigant të kuq. Përfundimisht, ajo do të fillojë të kontratës dhe të transformohet në një xhuxh të bardhë.

Rrezatimi ultravjollcë nga dielli ynë i zvogëluar, por shumë i ndritshëm, do të nxejë retë e gazit dhe pluhurit rreth tij, dhe shikuesit e largët do ta shohin atë si një mjegullnajë planetare. Planetet e tij të brendshme do të zhduken dhe botët e jashtme të sistemit diellor mund të kenë një shans për të mbështetur jetën për njëfarë kohe. Por, përfundimisht, miliarda vjet nga tani, xhuxh i bardhë diellor do të qetësohet dhe do të zhduket.

03 nga 03

Vende të tjera të Ftohtë në Univers

Është e mundur që yjet e tjerë që po vdesin po nxjerrin në dritë retë e gazit dhe pluhurit dhe se ato mjegullnajë mund të jenë të ftohtë. Megjithatë, ka vende të tjera të ftohta për të studiuar, edhe pse nuk ka aq të ftohtë sa Boomerang. Për shembull, bota e akullt Plutoni zbret në 44K, që është -369 F (-223 C). Ende shumë më e ngrohtë se Boomerang! Retë të tjera të gazit dhe pluhurit, të quajtura nebula të errët , janë edhe më të ftohta se Plutoni, në vetëm 7-15 gradë K (-266.15 deri -258 C ose -447 deri -432 F)

Në panelin e parë, kemi mësuar hapësirë është 2.7 K. Kjo është temperatura e rrezatimit të sfondit të mikrovalëve – një mbetje e rrezatimit të mbetur nga Big Bang. Skajet e jashtme të Boomerang në të vërtetë thithin nxehtësinë nga hapësira ndëryjore, dhe ndoshta nga rrezatimi ultravjollcë i yllit të saj që po vdes. Por, thellë në qendër të mjegullës, gjërat mbeten më të ftohta se sa hapësira, dhe deri më tani, është vendi më i ftohtë i njohur në kozmos! /astroalbastronomy

postbck postbck