Esat Pashë Toptani më 1913: Nuk e besoj krijimin e një shteti shqiptar!

“L’Echo de Paris” ka botuar, të martën e 25 marsit 1913, në faqen e tretë ka publikuar intervistën që Esat Pashë Toptani ia ka dhënë asokohe gazetës greke “L’Acropolis”, në lidhje me opinionin e tij mbi krijimin e një shteti të pavaur shqiptar. shkrimi është si më poshtë.

“’L’Acropolis’ boton një intervistë me Esat Pashën. I pyetur se çfarë mendon mbi formimin e shtetit shqiptar, ai u përgjigj:

‘Unë mendoj se një shtet i tillë, midis Malit të Zi, Serbisë, Bullgarisë dhe Greqisë, kurrë nuk do të mund të jetojë: mosbindja është diçka e pranishme në mesin e shqiptarëve; ata duan rrëmujën dhe vjedhjen. Si do të mund të jetojë ky popull, me të meta të tilla, të paditur, pa civilizim dhe myslimanë? E rrethuar nga elementë të një race dhe feje tjetër midis kombeve të përparuara në civilizim dhe artin ushtarak, Shqipëria është një Turqi e vogël. Kur një Turqi e madhe nuk mundi të jetonte në Evropë, si mund të rezistojë një Turqi e vogël si Shqipëria’?

‘Nëse Austria dhe Italia’, vazhdoi Esat Pasha, ‘kërkojnë të krijojnë një Shqipëri të pavarur, ato humbin kohën e tyre, por nëse kërkojnë të krijojnë një provincë austro-italiane, atëherë këto fuqi do të mbështesin këtë shtet të vogël, por pa dobi do të kërkojmë në të ardhmen shtetin shqiptar’”. /Darsiani/