<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>

Shqiptarët kanë gjuhën e tyre, që është vështirë të shkruhet pasi ata përdorin gërmat e tyre – von Harff

Gjatë shtegtimit për në Jerusalem, udhëtari gjerman nga Këlni, Arnold Ritter von Harff bën një ndalesë për disa orë në portin e Durrësit. “Shqiptarët kanë gjuhën e tyre, që është vështirë të shkruhet pasi ata përdorin gërmat e tyre” (Pelegrinage of Arnold Ritter von Harff, 1946).

Harfi, kësisoj transkriptoi disa fjalë shqipe dhe shkroi krahas tyre përkthimin në gjermanisht – gjithsej 26 fjalë, 8 shprehje dhe 12 numra; nga Një deri në Dhjetë dhe Njëqind, dhe Njëmijë. Kështu, von Harff, një i huaj nisur në udhë, për qëllime a interesa të tjera, sjell krejt rastësisht një nga dëshmitë e para të gjuhës shqipe të shkruar.

Arnold Von Harfi (1471, Castell Harff, Bedburg – janar 1505) ishte një udhëtar kalorës gjerman i shekulli 15, nga Këlni.

Shënime biografike
Arnold Von Harff vazhdoi pelegrinazhin e tij në shumë vende, për të mbledhur informacione gjuhësore dhe kulturore. Gjatë udhëtimeve të tij, Harfi (1496 – 1499) mblodhi shënime për disa gjuhë: gjuhën bretone, kroate, turke, baske, hebraike, arabe, hungareze, siriane, armene, gjuhës amharike, si dhe për gjuhën shqipe. Udhëpërshkruesi Arnold Von Harff, rreth vitit 1499 kaloi nëpër pjesën veriore të Kosovës së sotme. Ndër tjera në përshkrimet e tij, Harff përmend edhe qytetin e Mitrovicës, transmeton ‘konica’.

Fjalori i Arnold Von Harfit
Kalorësi gjerman Arnold Von Harf, gjatë udhëtimit për në Palestinë, shënon në bregdetin shqiptar, ndërmjet Tivarit dhe Ulqinit, disa fjalë shqipe që i duheshin për nevojat e tij gjatë udhëtimit. Ky fjalorth ka 26 fjalë, 8 fraza dhe disa numërorë, duke shkruar pranë tyre edhe kuptimet në gjuhën gjermane.

Le ta risjellim në kujtesë, kontributin e kalorësit gjerman për gjuhën shqipe:

boicke-bukë

vene-venë

oie-uj

mische-mish

jat-gjathë,djathë

foeije-ve

oitter-uthër,uthull,ufull

poylle-pulë

pyske-peshk

krup-krypë

myr-mirë

kyckge-keq

megarune-me ngrën

pijne-pim

taurene-tavernë,pijetore

geneyre-një nier

groëa-grua

denarye-denari

sto-‘shtu,po

jae-ja,jo

criste-krisht

dreck-dreq

kijrij-qiri

kale-kal

elbe-elb

fijet-fjetë

mirenstrasse-mirë ndesh të rasha

mireprama-mirëmbrama

meretzeëen-mirë se vjen

ake ja kasse zet ve-a ké gjakafshë të ré

kess felgen gyo kafss-

do daple-do t’a blej

laff ne kamnijss- lajm nje kemish

ne kaffs-një kafsh/konica/InforCulture.info

postbck postbck

Recent Posts

Nëse foshnja juaj ka bllokim të hundëve, ja çfarë duhet të bëni

  Bllokimi i hundëve është shumë i zakonshëm tek foshnjat, sidomos gjatë stinëve të ftohta…

2 days ago

IKSHPK njofton qytetarët për Hantavirusin: Sa jemi në rrezik?

    IKSHPK ka njoftuar qytetarët rreth rrezikut me infeksionin Hantavirus. Sipas IKSHPK rreziku vlerësohet…

2 days ago

​Dhjetë raste të fruthit në Kosovë, rritet interesimi për vaksinim të fëmijëve

    Nga 16 prill deri më 8 maj, në Kosovë janë konfirmuar dhjetë raste…

2 days ago

Shqipëria dhe Kosova, ndër vendet me përdorimin më të lartë të IA-së gjeneruese në Europë

Përdorimi i inteligjencës artificiale gjeneruese po përhapet me ritme të ndryshme në Europë, por Shqipëria…

3 days ago

1448 — Planet sekrete për shkatërrimin e Skënderbeut

Më 27 qershor 1448, Republika e Venedikut harton udhëzime sekrete për të dërguarin e saj…

3 days ago

”Moj e bukura More”, hulumtimi i Edi Shuriut për historinë e këngës së bukur arbëreshe

Kënga “Moj e bukura More” përfaqëson njërën ndër lirikat më të bukura të shkruara dhe…

3 days ago