<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>

Shqiptarët kanë gjuhën e tyre, që është vështirë të shkruhet pasi ata përdorin gërmat e tyre – von Harff

Gjatë shtegtimit për në Jerusalem, udhëtari gjerman nga Këlni, Arnold Ritter von Harff bën një ndalesë për disa orë në portin e Durrësit. “Shqiptarët kanë gjuhën e tyre, që është vështirë të shkruhet pasi ata përdorin gërmat e tyre” (Pelegrinage of Arnold Ritter von Harff, 1946).

Harfi, kësisoj transkriptoi disa fjalë shqipe dhe shkroi krahas tyre përkthimin në gjermanisht – gjithsej 26 fjalë, 8 shprehje dhe 12 numra; nga Një deri në Dhjetë dhe Njëqind, dhe Njëmijë. Kështu, von Harff, një i huaj nisur në udhë, për qëllime a interesa të tjera, sjell krejt rastësisht një nga dëshmitë e para të gjuhës shqipe të shkruar.

Arnold Von Harfi (1471, Castell Harff, Bedburg – janar 1505) ishte një udhëtar kalorës gjerman i shekulli 15, nga Këlni.

Shënime biografike
Arnold Von Harff vazhdoi pelegrinazhin e tij në shumë vende, për të mbledhur informacione gjuhësore dhe kulturore. Gjatë udhëtimeve të tij, Harfi (1496 – 1499) mblodhi shënime për disa gjuhë: gjuhën bretone, kroate, turke, baske, hebraike, arabe, hungareze, siriane, armene, gjuhës amharike, si dhe për gjuhën shqipe. Udhëpërshkruesi Arnold Von Harff, rreth vitit 1499 kaloi nëpër pjesën veriore të Kosovës së sotme. Ndër tjera në përshkrimet e tij, Harff përmend edhe qytetin e Mitrovicës, transmeton ‘konica’.

Fjalori i Arnold Von Harfit
Kalorësi gjerman Arnold Von Harf, gjatë udhëtimit për në Palestinë, shënon në bregdetin shqiptar, ndërmjet Tivarit dhe Ulqinit, disa fjalë shqipe që i duheshin për nevojat e tij gjatë udhëtimit. Ky fjalorth ka 26 fjalë, 8 fraza dhe disa numërorë, duke shkruar pranë tyre edhe kuptimet në gjuhën gjermane.

Le ta risjellim në kujtesë, kontributin e kalorësit gjerman për gjuhën shqipe:

boicke-bukë

vene-venë

oie-uj

mische-mish

jat-gjathë,djathë

foeije-ve

oitter-uthër,uthull,ufull

poylle-pulë

pyske-peshk

krup-krypë

myr-mirë

kyckge-keq

megarune-me ngrën

pijne-pim

taurene-tavernë,pijetore

geneyre-një nier

groëa-grua

denarye-denari

sto-‘shtu,po

jae-ja,jo

criste-krisht

dreck-dreq

kijrij-qiri

kale-kal

elbe-elb

fijet-fjetë

mirenstrasse-mirë ndesh të rasha

mireprama-mirëmbrama

meretzeëen-mirë se vjen

ake ja kasse zet ve-a ké gjakafshë të ré

kess felgen gyo kafss-

do daple-do t’a blej

laff ne kamnijss- lajm nje kemish

ne kaffs-një kafsh/konica/InforCulture.info

postbck postbck

Recent Posts

Nga Uruguai 1930 te ditët e sotme: Rrugëtimi i kupës së botës

Çdo katër vjet, planeti duket sikur ndalon për një muaj. Rrugët boshatisen, ekranet mbushen me…

12 hours ago

“Ai nuk ishte hero”: Si u fshinë origjinat e errëta dhe të dhunshme mesjetare të Robin Hudit

Robin Hudi nisi si një traditë gojore në shekullin XII, përpara se të shndërrohej në…

12 hours ago

Rriqra nuk transmeton vetëm sëmundjen Lyme: Ja rreziku që na kanoset nga ta

  Reaksioni nuk shfaqet menjëherë, prandaj shumë pacientë nuk e lidhin atë me atë që…

12 hours ago

Pse disa njerëz pickohen më shumë nga mushkonjat? Përgjigja që vjen nga shkenca

  Nëse ju duket se mushkonjat ju zgjedhin gjithmonë ju si objektivin e tyre kryesor,…

14 hours ago

A është shalqiri vërtet i mirë për ju? Përfitimet surprizuese shëndetësore të frutit ikonik të verës dhe kush duhet ta shmangë atë

  Shalqiri, i cili është ngrënë nga njerëzit për 5,000 vjet, është i njohur jo…

15 hours ago

Sa ujë duhet të pimë gjatë temperaturave të larta? Ekspertët japin këshillat

  Temperaturat e larta të verës rrisin rrezikun e dehidratimit, ndaj ekspertët këshillojnë konsumimin e…

15 hours ago