<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>

Hyjnesha Dardane nga Mediana

Shkruan: Haxhi Mehmetaj

Atributet të cilat e shoqërojnë shtatoren e Medianës, dëshmojnë që kemi të bëjmë më portretin e Hyjneshës Dardane dhe të territorit të Dardanisë, që në mbishkrime të altarëve të kultit shfaqet më emrin Deae Dardanicae. Adhurohej anë e kënd Dardanisë, ndërsa kulti i saj është dëshmuar edhe në Romula Malva të Oltenisë (Rumani), ku kishte arritur nga dy ushtarak nga Dardania. Skulptura i takon fundit të shek. III apo fillimit të shek. IV pas Krishtit.

Kur po bëheshin gërmime arkeologjike në vendbanimin antik në Medianë, në afërsi të Nishit, me 1983 u zbulua njëra nder skulpturat më të bukura dhe me të realizuara artistikisht në Dardani. Skulptura është punuar në mermer të bardh cilësor. Është e lartë1.34m. Ep imazhin e një femre në moshë të pjekur, të cilës edhpse tashti mungon koka, hetohet qartë që kokën e kishte të mbuluar me një shami tipike për portretet e stelave dardane , gjurmët e së cilës kanë mbetur në shpinë dhe mbi supe.
Femra ka të veshura një fustan të gjatë (hiton) dhe sipëri tij një fustan të shkurtë (himation). Nën palat e fustaneve hetohet trupi i brishtë i femrës, e cila është mënjanuar lehtë nga ana e djathtë. Këmben e djathtë e ka lakuar në gju, kurse pesha e trupit bie mbi këmbën e majtë.

Figura shoqërohet më disa atribute më të cilat kanë qenë të pajisura hyjnitë e periudhës së antikitetit. Më dorën e djathtë të lakuar në bërryl e të mbështetur për gjoks mban demin, simbolin e blegtorisë dhe të pjellshmërisë, nga gjaku i të cilit ripërtërihet jeta. Demi vihet në lidhmëni edhe më fillimet e kozmogonisë, sikurse edhe më kultin e Nenës së Madhe të Hyjnive (Magna Mater Deorum). Me tutje shtatorja më dorën e djathtë të mbështetur për trup mban qesen (marsupium),simbol i pasurisë dhe i bollëkut, por edhe simbol xeheroreve të pasura më ari, argjend dhe metale të tjera . Pranë këmbës së majtë është paraqitur koka e derrit faran, kurse mbi kokë sëpata dytehëshe ( labris). Derri faran simbolizon pasurinë e pyjeve, gjuetinë, shëndetin, fatin, përparimin, por edhe flijimin dhe vdekjen. Dhe se fundi edhe sëpata dytehëshe në mes tjerash vihet në lidhje më pasuritë e minierave, finalizimin e xeheve sikurse edhe kultin e diellit.

postbck postbck