Gropat gjigante: Si krijohen dhe përse ka aq shumë?

Gropat e mëdha të cilat formohen papritur, për vetëm disa sekonda hapen në tokë dhe përpijnë çdo gjë përreth vetes krijojnë pamje e tmerrshme.

Këto gropa krijohen për shkak të erozionit, ndërkaq perimetri i tyre është disa metra deri te ato që përpijnë ndërtesa të tëra.

Edhe pse më së shpeshti janë procese natyrore, mund t’i nxisë edhe aktiviteti njerëzor.

Në esencë, ekzistojnë dy lloje grupash – ato të cilat zgjerohen me kalimin e kohës dhe ato të cilat arrijnë madhësinë e plotë të tyre. Të dy llojet formohen me të njëjtin mekanizëm.

Krijimin e këtyre gropave shpesh e shoqëron dridhja e tokës.

Këto gropa më së shpeshti krijohen në kreshta, rajone në të cilat themelin e përbëjnë gjipsi dhe që uji lehtë mund t’i marrë me vete. Gropat pas formimit shpesh i mbulon uji, andaj krijohen moçalet.

Gropat të cilat i shohim kohëve të fundit më së shpeshti janë formuar nga veprimet e njeriut. Hapen afër kantiereve ndërtimore ku uji grumbullohet në një nivel të caktuar.

Njëra ndër pamjet më mbresëlënëse viteve të fundit është ajo e Guatemalës, ku në vitin 2010 u shkatërrua shpejt dhe pasivisht u shkatërrua dheu, mori me vete fabrikën trekatëshe dhe mbyti 15 veta.

Shkaktarët e një ngjarjeje të tillë kanë qenë të shumtë, nga të cilët derdhja e ujit nga shtrëngata tropikale Agata, si edhe rrjedhja nga gypat e kanalizimit.

Ekzistojnë edhe rastet e tjera fascinuese, ndërkaq shkencëtarët akoma nuk kanë shpjegime përse këto gropa shfaqen madje edhe në rajonet në të cilat xeheroret nuk e pompojnë naftën e papërpunuar.