<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>
Categories: HISTORI/ARKEOLOGJIKURIOZITETE

Sura e Kuranit në Katedralen e Palermos!

Jahja Drancolli

Mbishkrimi daton në kohën e dominimit arab në Siçili, rreth viteve 820-1070, kur vendi ku ndodhet sot katedralja strehonte Xhaminë e Madhe të Bal’harmit, emri arab i Palermos. Ky mbishkrim arab në një kolonë katedrale është krejtësisht i dukshëm edhe sot e kësaj dite. Për sa i përket autenticitetit të tij, nuk duket se është vërtetuar asnjë hipotezë e kundërt. Duhet thënë se gdhendja në kolonën e katedrales nuk është e vetmja e këtij lloji në kishat e Palermos. Shembuj të tjerë të ngjashëm përfaqësohen nga një mbishkrim arab në kolonën dhe kupolën e kishës Martorana i vitit 1149 (kisha i përket Eparkisë së Piana degli Albanesi), si dhe nga mbishkrimet në tavanet e Capella Palatina te viteve 1129 -40!

Ndër bukuritë e Katedrales, një detaj i vogël shpesh kalon pa u vënë re. Është një mbishkrim kurioz në arabisht të gdhendur në një kolonë.

Katedralja e Palermos qëndron në vendin ku u ndërtua një nga kishat e para të hershme të krishtera e ndërtuar në shek. IV të erës sonë. Ajo më vonë është shkatërruar nga shpërnguljet e vandalëve, të cilët plaçkitën dhe vunë zjarrin në gjithë zonën (440). Mbi rrënojat e kësaj kishe në vitin 590 është ndërtuar Bazilika Santa Maria, e cila u bë pikë referimi për besimtarët e Palermos.

Me ardhjen e arabëve, në shekullin IX, pjesa e madhe e kishave u shndërruan në xhami. Nëse për shumicën e kishave transformimi në xhami kërkonte ndryshime minimale, për bazilikën kryesore projektet ishin krejt të ndryshme. Komuniteti i madh mysliman që sapo kishte lindur në Palermo, kishte nevojë për një xhami të madhe, të quajtur Gami, ku besimtarët mund të mblidheshin për festimet kryesore. Prandaj, ndërtesa ekzistuese u rinovua dhe u zgjerua ndjeshëm. Në një kohë të shkurtër ajo u shndërrua në Xhaminë e Madhe të Palermos, një monument impozant, që sipas kronikës së kohës mund të mbante deri në 7000 njerëz.

Sundimi arab përfundoi në vitin 1072, kur normanët të udhëhequr nga Roberto il Guiscardo e Ruggero d’Altavilla morën qytetin, duke riinstaluar zyrtarisht kultin e krishterë. Xhamia e madhe u ripërkushtua dhe u përdor si kishë. Ndërtesa mbeti praktikisht e pandryshuar deri në vitin 1169, kur një tërmet i fortë e dëmtoi rëndë. Atëherë, argjipeshkvi i Palermos Gualtiero Offamilio filloi punën për ndërtimin e katedrales madhështore. Pavarësisht nëse kjo histori është e vërtetë apo jo, është e sigurt që rindërtimi u lehtësua nga ripërdorimi i materialeve që përbënin xhaminë e shekullit IX, e cila, duke qenë tashmë në vend, lejonte pjesërisht të kursente në nxjerrjen dhe transportin e blloqeve të reja prej guri dhe mermeri. Kjo shpjegon pse një nga kolonat e xhamisë së vjetër, e kompletuar me një mbishkrim arab nga Kurani, u ripërdor për ndërtesën e re! /Trungu & InforCulture.info

InForCulture

Leave a Comment
Share
Published by
InForCulture
4 years ago

Recent Posts

Helmi i bletës kundër kancerit të gjirit, molekula e vogël që tronditi qelizat e tumoreve agresive dhe hapi një horizont të ri për mjekësinë

Nga Albert Vataj Një përbërës natyror i helmit të bletës, melitina, ka demonstruar aftësi të…

21 hours ago

Mënyra se si njerëzit bënin punën e tyre të pëditshme në një fabrikë thikash në Francën e fillimshekullit XX

  Në vitin 1902, në punishte të vogla të prodhimit të thikave në Francë, mund…

21 hours ago

Këto dy shifra të thjeshta mund të parashikojnë rrezikun nga sëmundjet e zemrës

    A mund të ofrojë një përllogaritje e re, e bazuar në dy tregues…

2 days ago

Kur aplikohet tarifa e lirë e rrymës gjatë dimrit?

  Konsumatorët familjarë në Kosovë mund të përfitojnë nga tarifa e ulët e energjisë elektrike…

2 days ago

Sanxhaku në studimin e Daut Dautit mbi çështjen shqiptare

Teza e doktoraturës e historianit shqiptar Daut Dauti (1960-2026) sjell një këndvështrim britanik mbi zhvillimet…

2 days ago

Kur Aleksandri i Madh u përball me dy mbretër ilirë: Kleiti dhe Glaukia, kundërshtarët që e vunë në vështirësi pushtuesin maqedonas

Në vitin 335 para erës sonë, ndërsa Aleksandri i Madh po përpiqej të siguronte kufijtë…

6 days ago