<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>

Çfarë thonë burimet për Dardaninë mesjetare (abstrakt i një studimi të gjatë)!

Jahja Drancolli

Ripostim me shkas: Çfarë thonë burimet për Dardaninë mesjetare (abstrakt i një studimi të gjatë)!
Hartografia e kohëve antike, në veçanti, “Tabula Peutingeriana” dhe “Gjeografia e Ptolemeut” japin të dhëna për shtrirjen gjeografike të Dardanisë, e cila mund të gjurmohet përmes kufijve veriorë të Novi Pazar-Nishit, e gjithë territori i Kosovës dhe Maqedonisë veriperëndimore me kryeqytetin e saj, Scupin. Në këtë kontekst, disa studiues kanë bërë përpjekje për përcaktimin e kufirit etnogjeografik të Dardanisë, kufi që mund të ndiqet përmes kufijve perëndimor përgjatë vijës së sotme Gjakovë-Pejë-Novipazar-Ivanjicë-Çaçak, e cila ishte edhe kufiri i Provincës së Dardanisë. Në Lindje, ndërkaq, kufiri i Dardanisë duhet kërkuar nga pozicioni Kumanovë-Vranjë, deri në rrethet e Remesianës (Bela Palanka e sotme) në lumin Nishava. Kufiri verior shtrihet mbi rajonin e qytetit të Naissus. Në mbështetje të kësaj është një njoftim i Ptolemeut, sipas të cilit, Scupi (Shkupi) ishte qendra e Dardanisë, ndërsa Naissus (Nishi) ishte një nga katër qytetet e Dardanisë, një njoftim që pajtohet deri diku me pretendimet e historianit Plini, sipas të cilit nga Dardania rrjedhin lumenjtë e famshëm Margus, Timachus dhe Pingus (Plin, Naturalis Historia, lib. III, 149: “Flumina clara e Dardanis Margus, Pingus, Timachus”). Ndërkaq, sipas një monumenti epigrafik ku përmendet Dea Dardania, i zbuluar në vendin Kamenicë, ndërmjet Kragujevacit dhe Milanovcit të Epërm, mund të dyshohet se kufiri i Dardanisë shkonte edhe më në veri nga kufiri, i cili ishte përcaktuar nga Ptolemeu dhe Plini.
Nga fundi i shek. III, përkatësisht në vitin 297 perandori Dioklecian pas reformimit të administratës romake, Dardania paraqitet si provincë më vete, provincë e cila dëshmohet nga një mbishkrim i zbuluar në Romë: “[Nai] sso Darda (niae)”. Duhet theksuar se Provinca e Dardanisë përfshinte në verilindje këto qytete: Naissus, Remesiana (Bela Palanka e sotme), Justinopolis (Cariçin Grad i sotëm) dhe Serdica (Sofja e sotme), qendra këto, të cilat do të bëhen edhe qendra kryesore administrative të Dardanisë. Për ta sqaruar më mirë këtë çështje duhet të ndalemi në të dhënat e autorëve dhe burimeve të antikitetit të vonë dhe të Bizantit. Së këtejmi, Dardania mund të gjurmohet gjatë gjithë mesjetës për t’u afirmuar, veçanërisht në epokën e Humanizmit dhe Rilindjes Europiane. Prej këtu ndeshim atë që nga fillimi i shek. III, dhe veçanërisht pas ndarjes së Perandorisë Romake në vitin 395; në vitin 618, sipas Miracula Sancti Demetri, qyteti i Nishit (Naissus), Shkupi (Scupi) dhe disa qytete të tjera ishin pjesë përbërëse të Dardanisë si një formacion politiko-shoqëror. E tillë ka qenë Dardania dhe gjatë gjithë mesjetës, sidomos shpesh do ta hasim në hartografinë botërore të epokës së Humanizmit dhe të Rilindjes europiane! /InforCulture.info

postbck postbck

Recent Posts

E quajnë “policja e lagjes”, macja që ka fituar zemrat e miliona njerëzve

    Një mace shtatëvjeçare me emrin ‘Nimis’ është kthyer në një nga personazhet më…

13 hours ago

Pse na shfaqen mavijosje në trup pa u goditur?

  Ndonjëherë, në trup shfaqen njolla me ngjyrë të kaltër, vjollcë apo të verdhë, edhe…

13 hours ago

Sa kilogramë mund të humbni në javë?

    Koha që nevojitet për të humbur peshë ndryshon nga personi në person. Faktorë…

13 hours ago

Helmi i bletës kundër kancerit të gjirit, molekula e vogël që tronditi qelizat e tumoreve agresive dhe hapi një horizont të ri për mjekësinë

Nga Albert Vataj Një përbërës natyror i helmit të bletës, melitina, ka demonstruar aftësi të…

2 days ago

Mënyra se si njerëzit bënin punën e tyre të pëditshme në një fabrikë thikash në Francën e fillimshekullit XX

  Në vitin 1902, në punishte të vogla të prodhimit të thikave në Francë, mund…

2 days ago

Këto dy shifra të thjeshta mund të parashikojnë rrezikun nga sëmundjet e zemrës

    A mund të ofrojë një përllogaritje e re, e bazuar në dy tregues…

3 days ago