<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>
Categories: KULTURË

BLEGTOR – Fjalë e mbarë gjuhës shqipe, më dendur e Veriut, që shënon bariun

Agron Dalipaj

Që nga Jokl (Stud. 105), Selišĉev 165, Çabej (SE II 258), Svane (SLA 196), Ylli (SLA I 32) e Topalli (FEGS 221) e sjellin si huazim mbi “bazën e sll. [blâgo] ‘pasuri, bagëti'”.
Në fjalorët e sotëm të serbokroatishtes gjejmë se kuptimet e para për fjalën [blâgo] janë: thesar, visar, hazine e pasuri. Brenda kuptimit pasuri [blâgo] përfshihet çdo vlerë materiale e frymore dhe kështu përfshihen edhe bagëtia etj. pasuri gjallesash si bletët, peshqit, pulat etj. Pra nuk kemi të bëjmë direkt në kuptimin: blâgo = blegtor, njësoj si në shqip nuk kemi kuptim të saktë:

pasuri = blegtori. Pasuri është një fjalë përmbledhëse me natyrë të papërcaktuar të vlerave që emërton. Ndërsa blegtoria është pjesë pasurore me natyrë të përcaktuar qartë. Në këtë kuptim [blâgo] shënon pasuri, por nuk është se shënon drejtpërdrejt vetëm blegtorinë, të cilën e përfshin.

Për fjalën blegtori serbokroatishtja ka fjalën [stočar] që nuk ngjan aspak me fjalët blegtor e blegtori. Ndaj mund të themi se fjalët blegtori e blegtor të shqipes nuk janë të prejardhura nga blâgo e srbkr., e cila për blegtor e blegtori ka dhënë një fjalë krejt të pangjashme [stočar].

Përsa fjala skr. [stoĉar] (blegtor) nuk rrjedh nga nga [blâgo], si mundet që shqipja [blegtor] të vijë nga sll. [blâgo]!?

At’her nga vjen fjala [blegtori] e shqipes.

Kuptimisht blegtor quhet ai që mbarshton bagëti (dhi, dhen, lopë, buaj etj.). Ka një rrënjë [bleg]t ë përbashkët midis fjalëve [bleg]tori e [bleg]ërimë. Blegërima është zëri apo “gjuha” e bagëtive.

Sipas kallëpit etimologjik (që i heq zanoret fjalës), kemi:
BLEG = BLG = BLLGJ = GJ’LL’B =
GJaLL BA =
GJaLL mBA =
= mBA gjë të GJaLLë = mba bagëti.

Në shqip kemi shprehjen frazeologjike: “gjë e gjallë të mban gjallë”. Kjo ka kuptimin se gjëja e gjallë që mbante njeriu i jepte atij produkte që i duheshin si: bulmetrat, mishi, lëkur, leshi, plehu dhe një pjesë të këtyre produkteve i shkëmbente në natyrë ose i shiste duke krijuar të ardhura për të blerë produkte të tjera. Kësisoj ai që m[BA]nte gjë të [GJALL]ë etiketohej:

BA GJALL-a =
B GJ LL =
B G L =
B L G = BLG = BLeG-tor.
Ba GJALL =
Ba GAL =
B GL =
B LG = BLG = BLeG = BLeG-tor

Përfundimisht, shqipja jep motivim për fjalën e saj dhe nuk mund të jetë e prejardhur nga fjala sll. blâgo (pasuri) e cila në atë gjuhë për fjalën blegtor ka një formë krejt të pangjashmr [stočar].
Fjalët nuk vinë nga fjalët dhe e vërteta e fjalës gjendet brenda fjalës. Krahasimi është parashkencë.

admin admin

Recent Posts

E quajnë “policja e lagjes”, macja që ka fituar zemrat e miliona njerëzve

    Një mace shtatëvjeçare me emrin ‘Nimis’ është kthyer në një nga personazhet më…

24 hours ago

Pse na shfaqen mavijosje në trup pa u goditur?

  Ndonjëherë, në trup shfaqen njolla me ngjyrë të kaltër, vjollcë apo të verdhë, edhe…

24 hours ago

Sa kilogramë mund të humbni në javë?

    Koha që nevojitet për të humbur peshë ndryshon nga personi në person. Faktorë…

1 day ago

Helmi i bletës kundër kancerit të gjirit, molekula e vogël që tronditi qelizat e tumoreve agresive dhe hapi një horizont të ri për mjekësinë

Nga Albert Vataj Një përbërës natyror i helmit të bletës, melitina, ka demonstruar aftësi të…

3 days ago

Mënyra se si njerëzit bënin punën e tyre të pëditshme në një fabrikë thikash në Francën e fillimshekullit XX

  Në vitin 1902, në punishte të vogla të prodhimit të thikave në Francë, mund…

3 days ago

Këto dy shifra të thjeshta mund të parashikojnë rrezikun nga sëmundjet e zemrës

    A mund të ofrojë një përllogaritje e re, e bazuar në dy tregues…

4 days ago