<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>

‘’ Atje dilnin që natën, ndizeshin zjarre, i faleshin diellit, bëheshin kurbane e rite të tjera’’ – Festa e Kultit të Malit

(Festa e Kultit të Malit më 15 gusht ose në data të tjera të muajit qershor, korrik-gusht) /InforCulture.info

I vihet emri ‘’festa e malit’’ megjithëse në krahina të ndryshme nuk kishte të njëjtin emër. Diku kishte emrin e malit si ‘’Festa e Gjallicës’’, ‘’Festa e Runës’’, ‘’Festa e Tomorrit’’, ‘’Festa e Sarisalltëkut’’, e kështu me radhë. Si karakteristikë kryesore kishte pelegrinazhin në male, në vende që populli i quante ‘’të shenjta’’ e ku ishin gërmadhat e ndonjë kishe, xhamie, a të ndonjë ‘’varri të shenjtë’’ të bektashive. Atje dilnin që natën, ndizeshin zjarre, i faleshin diellit, bëheshin kurbane e rite të tjera, që ndonëse kishin veshje të feve monoteiste, më tepër bektashiane, në përmbajtjen e tyre kryesore ishin forma parakrishtere. Ato në fillim të shek. XX ishin ruajtur në forma të fosilizuara dhe lidhen me prodhimtarinë e pjellorinë, vetëm në mënyrë të tërthortë lidheshin me shëndetin, shërimin e të sëmurëve.

Këto festa më tëpër zhvilloheshin më 15 gusht apo afër kësaj date, pra lidheshin me Shën Mërin. Në ballkan, të tilla pelegrinazhe e festa në male e në vende të ngritura pranë altarësh pagane janë zhvilluar edhe tek Ilirët, Grekët e Trakasit e lashtë. Edhe Romakët e kishin një festë të tillë të pelegrimazhit në mes të gushtit. Në krahinën e Laciumit popullsia delte në kodra për të kremtuar Festën e Dianës, hyjni e bimësisë dhe blegtorisë, e gjuetisë. Pra, si rrjedhim, edhe këto festa, me sa duket, kanë të bëjnë, krahas kushtuar kultit të diellit, edhe me hyjni të gjahtarisë dhe blegtorisë.

Me sa duket si datë, 15 gushti është ndikim romak. Në Rumie të Krajës (Mal i Zi, pelegrinazhi bëhej Ditën e Rrëshajve (maj); në Bukanik e në Shën Ilia të Shpatit të Elbasanit bëhej në 20 korrik, Ditën e Shën Ilisë.

Shkëputur nga libir (Etnologjia e Shqiptarëve nga Mark Tirta) /InforCulture.info

postbck postbck

Recent Posts

Çfarë është frymëmarrja e zhurmshme në çastet e fundit të jetës dhe pse shfaqet

    Një zhurmë vdekjeprurëse, një tingull i lagësht dhe gurgullues kur merr frymë një…

2 days ago

Mund të paralajmërojë vdekjen e papritur! Zbulimi i ri me inteligjencën artificiale që po habit shkencëtarët

    Shkencëtarët kanë zbuluar një sinjal të fshehur në ekzaminimet e zakonshme të zemrës,…

2 days ago

Pse domatja shkakton alergji te disa njerëz? Ja çfarë duhet të dini

    Domatja është një nga perimet më të përdorura në ushqimin e përditshëm, por…

2 days ago

Ndezët ngrohjen? Kujdes, këto gabime sjellin lagështirë dhe myk në shtëpi!

    Me ardhjen e ditëve të ftohta dhe ndezjen e ngrohjes, në shumë apartamente…

2 days ago

Çfarë të hani në darkë për të fjetur më mirë? Këshillat e një endokrinologeje

Të mbyllësh sytë në mbrëmje dhe t’i hapësh vetëm kur bie alarmi. Për shumë njerëz,…

2 days ago

Gështenjat kurojnë këto sëmundje

Ato janë ushqimi simbolik i vjeshtës, të shijshme dhe të vlerësuara në një mori përgatitjesh…

2 days ago