<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>

Arbëreshi Nikolla Keta gjurmues i palodhur i historisë, i gjuhës i dokeve e zakoneve e përgjithësisht i trashëgimisë kulturore të arbëreshëve të Italisë

DISA BURRA TË SHQUAR TË ARBËRESHĒVE TË ITALISË

NIKOLLA KETA

Nikollë (Kolë) Keta lindi më 1742 në katundin Kuntisa (Comtessa Entellia), ngulim arbëresh në krahinë të Palermos në Sicili, dhe vdiq në këtë qytet më 1803.
Studimet i kreu në Seminarin arbëresh të Palermos, tē themeluar në 1734 prej Gjergj Guzetës. Ky Seminar u bë, sidomos në shekullin e kaluar, një vatër e kulturës shqiptare, ku u shkolluab një varg burrash të shquar, si Zef Krispi, dy Darajt, Zef Skiròi, Pal Skiròi e të tjerë.

Përveç se si poet, Nikollë Keta shquhet sidomos edhe si dijetar, si një gjurmues i palodhur i historisë, i gjuhës, i dokeve e zakoneve e përgjithësisht i trashëgimisë kulturore të arbëreshëve të Italisë, veçanarisht të Sicilisë. Si poet ai është autori i një poemthi prej 76 stancash (oktavash) mbi krijimin e botës. Emri i tij ndërkaq është i lidhur me disa vepra shkencore, të cilat presin ende që të botohen. Ndër veprat me karakter gjuhësor hyn aty një fjalor mjaft i madh italiht- shqip, me rëndësi për studimin e arbëreshtes së Italisë dhe për historinë e leksikut të shqipes. Megjithëse hartuar në një periodë para themelimit të gjuhësisë si dije me vete, nuk është pa interes edhe dorëshkrimi ,,Etimologjiku i gjuhës shqipe”, ndonëse përmban shumë vërejtje me frymë të kaluar.

Vepra historike e Ketës ,,Lajme mbi makedonët”, shkruar italisht me titullin ,,Notizie su dei Macedoni” më 1777, dhe mbetur dorëshkrim ashtu si shkrimet e tjera të tijat, është me një vlerë të veçantë dhe sot e kësaj dite, gati dyqind vjet pas hartimit të saj. Në këtë vepër bëhet një studim i thelluar u historisë së ngulimeve arbëreshe të Sicilisë dhe i çështjes së prejardhjes së tyre. Në hetimin e kësaj çështjeje aty merren në shqyrtim, me një metodë gjurmimi thuajse moderne, të dhënat e historisë, të dokeve e zakoneve, të gjuhës e të toponomastikës të këtyre katundeve arbëreshe, duke kaluar kështu caqet kur u hartua kjo vepër.

Shkëputur nga “STUDIME GJUHËSORE V Gjuhë – Folklor – Letërsi – Diskutime nga Dr. Eqrem Çabej /InforCulture.info

postbck postbck

Recent Posts

Ja si ta ulni faturën e rrymës me këtë ‘truk’ të thjeshtë që funksionon

    Faturat e energjisë elektrike janë kthyer prej kohësh në një shqetësim për shumicën…

4 hours ago

A duhet ta fikni ngrohjen kur dilni nga shtëpia?

    Fikja e ngrohjes sa herë që dilni nga shtëpia mund të duket si…

5 hours ago

Kolla e vazhdueshme po ju lodh? Këto mënyra natyrale mund t’ju ndihmojnë

    Kolla e vazhdueshme mund të jetë rraskapitëse, veçanërisht kur ndërpret gjumin, irriton fytin…

5 hours ago

Çfarë është frymëmarrja e zhurmshme në çastet e fundit të jetës dhe pse shfaqet

    Një zhurmë vdekjeprurëse, një tingull i lagësht dhe gurgullues kur merr frymë një…

2 days ago

Mund të paralajmërojë vdekjen e papritur! Zbulimi i ri me inteligjencën artificiale që po habit shkencëtarët

    Shkencëtarët kanë zbuluar një sinjal të fshehur në ekzaminimet e zakonshme të zemrës,…

2 days ago

Pse domatja shkakton alergji te disa njerëz? Ja çfarë duhet të dini

    Domatja është një nga perimet më të përdorura në ushqimin e përditshëm, por…

2 days ago