“Vjershë, moj Vjersh’ e bekuar
Që të bëri Zoti vetë,
Thuaj me fjalë të shtruar
Qysh është kjo jetë?
O Vjershë rrëfena ç’jemi,
Qysh na bëri Perëndia
Nga vimë e kudo të vemi
Çdo të bënet njerzia?”
Drejtoria e Përgjithshme e Arkivave me këto vargje përkujton sot ndarjen nga jeta të poetit, dramaturgut, atdhetarit dhe veprimtarit të Rilindjes Kombëtare, Andon Zako, i cili prapashtesën letrare Çajupi, me të cilën e njohim, do ta merrte në veprat e tij si identifikim i zonës së vendlindjes. Lindi në Sheper të Zagorisë më 27 mars 1866, ndërsa ndërroi jetë në Misir (Egjipt) më 11 korrik 1930.
Mësimet e para i mori në vendlindje e më pas u zhvendos në Aleksandri për të studiuar në liceun francez “Sainte Catherine des Lazaristes”. Jeta dhe vepra e tij shënohet me shume botime kryesisht me tematikë mbi ngjarjet e vendlindjes. Është një nga atdhetarët e flaktë që punoi për çështjen e alfabetit shqip i cili duhet të ishte i ndryshëm me atë grek. Çajupi është denoncues i lëvizjeve kundër interesave të Shqipërisë si “Klubi i Selanikut” apo diplomacive ndërkombëtare si edhe është një nga financuesit e “Shoqërisë Bashkimi” në Kajro dhe “Shoqërisë së Miqve” të cilat punuan shumë për çështjen kombëtare. Ka punuar si avokat por pjesa më dukshme për publikun e gjere është ajo në fushën e botimeve ku na serviret me një sërë veprash të ndryshme letrare si “Përrallë nga e kaluara”, “Pas vdekjes”, “Baba Musa Lakuriq”, “Skënderbeu” (ia kushtoi të birit Stefanit) e shumë vepra te tjera.
Në foto: Andon Zako Çajupi dhe disa pjesë nga veprat e Andonit që ruhen në fondin e tij personal, në AQSH.
Një mace shtatëvjeçare me emrin ‘Nimis’ është kthyer në një nga personazhet më…
Ndonjëherë, në trup shfaqen njolla me ngjyrë të kaltër, vjollcë apo të verdhë, edhe…
Koha që nevojitet për të humbur peshë ndryshon nga personi në person. Faktorë…
Nga Albert Vataj Një përbërës natyror i helmit të bletës, melitina, ka demonstruar aftësi të…
Në vitin 1902, në punishte të vogla të prodhimit të thikave në Francë, mund…
A mund të ofrojë një përllogaritje e re, e bazuar në dy tregues…