Një test i thjeshtë që mund të kryhet në shtëpi mund të japë të dhëna të rëndësishme për shëndetin dhe rrezikun e problemeve serioze, përfshirë vdekjen nga shkaqe të ndryshme. Bëhet fjalë për matjen e shpejtësisë me të cilën rrahjet e zemrës kthehen drejt normales pas aktivitetit fizik.
Testi njihet si rikuperimi i rrahjeve të zemrës (HRR) dhe mat ndryshimin mes pulsit menjëherë pas ushtrimeve dhe atij pas një minute pushim. Sipas kardiologëve, kjo matje mund të ndihmojë në vlerësimin e shëndetit kardiovaskular dhe të sinjalizojë probleme të mundshme shëndetësore.
Një studim i publikuar në vitin 1999 nga studiues të Cleveland Clinic në Ohajo analizoi rreth 2,400 të rritur, të cilët u ndoqën për gjashtë vjet. Rezultatet treguan se personat me rikuperim të ulët të rrahjeve të zemrës kishin rreth katër herë më shumë gjasa të vdisnin gjatë periudhës së studimit. Studime të tjera kanë raportuar më pas rezultate të ngjashme.
Si mund ta bëni testin?
Për të kryer matjen, ju nevojitet një kronometër dhe, nëse keni, një orë inteligjente ose pajisje për monitorimin e aktivitetit fizik. Fillimisht, duhet të përcaktoni ritmin maksimal të zemrës. Një përllogaritje e përafërt është 220 minus mosha, megjithëse kjo formulë nuk është e saktë për të gjithë. Më pas, kryeni aktivitet fizik, si ecje e shpejtë, vrap, çiklizëm ose vozitje në ergometër, me intensitet që e rrit pulsin në rreth 70–85% të maksimumit të vlerësuar.\
Menjëherë pasi të ndaloni, matni rrahjet e zemrës. Nëse nuk keni pajisje elektronike, mund të numëroni rrahjet për 10 sekonda duke vendosur gishtat në qafë dhe ta shumëzoni rezultatin me gjashtë.
Pushoni ulur ose shtrirë për një minutë dhe mateni sërish pulsin. Diferenca mes matjes së parë dhe asaj pas një minute është rezultati i rikuperimit të rrahjeve të zemrës.
Cilat rezultate konsiderohen të mira?
Sipas të dhënave të paraqitura në artikull, një ulje prej të paktën 18 rrahjesh në minutën e parë konsiderohet rezultat i mirë. Një rënie më e vogël se 12 rrahje mund të jetë sinjal për rrezik të shtuar shëndetësor. Megjithatë, rezultatet ndryshojnë sipas moshës, gjendjes fizike, intensitetit të ushtrimeve dhe mënyrës së matjes. Ky test nuk mund të përcaktojë i vetëm rrezikun individual të vdekjes dhe nuk zëvendëson kontrollin mjekësor.
Pse është i rëndësishëm rikuperimi i pulsit?
Një nga shpjegimet lidhet me nervin vagus, i cili ndihmon në rregullimin e rrahjeve të zemrës dhe në kalimin e trupit nga gjendja e aktivizimit gjatë stresit fizik drejt gjendjes së pushimit. Gjatë ushtrimeve, sistemi nervor simpatik e përshpejton zemrën për t’u furnizuar muskujt me oksigjen. Kur aktiviteti përfundon, sistemi parasimpatik ndihmon në ngadalësimin e pulsit dhe rikthimin e trupit në gjendjen e qetësisë.
Sa më i stërvitur të jetë organizmi, aq më mirë mund të përshtatet me këtë kalim. Rikuperimi më i mirë i pulsit lidhet gjithashtu me përfitime të tjera për shëndetin.
A mund të përmirësohet rezultati?
Po. Aktiviteti i rregullt kardiovaskular, si ecja me ritëm të moderuar, çiklizmi, noti ose vrapi, mund të ndihmojë në përmirësimin e rikuperimit të rrahjeve të zemrës.
Nëse rezultati është shqetësues, rekomandohet konsultimi me mjekun për një vlerësim të plotë të rrezikut kardiovaskular.
Kujdes: Përpara se të nisni një program të ri ushtrimesh, konsultohuni me mjekun, veçanërisht nëse keni probleme të njohura të zemrës. Nëse gjatë aktivitetit ndieni dhimbje ose shtrëngim në gjoks, marramendje apo vështirësi të pazakontë në frymëmarrje, ndaloni menjëherë dhe kërkoni ndihmë mjekësore sipas nevojës. Ky test nuk duhet kryer nga personat me sëmundje të zemrës pa mbikëqyrje mjekësore.
Shkencëtarët kanë zhvilluar një sensor të vogël që mund të zbulojë nivelet e…
Hudhra është padyshim fuqiplotë përsa i përket vlerave shëndetësore. Por për personat…
Fyti fillon t’ju kruhet, hunda ju rrjedh ose bllokohet dhe pak më vonë…
Fishkëllimë, gumëzhimë, fëshfërimë apo zhurmë si zile, të cilat nuk i dëgjon askush…
Migrena është një çrregullim neurologjik që mund të shkaktojë dhimbje të forta koke,…
Ënjtja e këmbëve është një problem i shpeshtë që shumë njerëz e vërejnë…