Dokumentet, arkivat ushtarake dhe literatura serioze historike e dëshmojnë qartë se në ushtrinë malazeze gjatë Luftës Ballkanike kanë shërbye edhe shqiptarë me grada drejtuese.
Mjafton me përmendë disa emra konkretë:
•Sokol Baci Ivezaj, komandant i Brigadës së Tuzit, të cilin në vitin 1913 Kral Nikolla e emëroi komandant të Shkodrës;
•Zef Pjetri Berishaj, komandant i kolonës së mesme që sulmoi Dinoshën;
•Mark Lekoçaj, komandant i Brigadës së tretë të kolonës së mesme;
•Deda Lucaj, kapiten–toger i kolonës së mesme;
•Sokol Ujkaj, nën-toger i kolonës së mesme;
•Gjelosh Ujkaj, komandant kapetan i kolonës së mesme;
•Mark Deli, komandant i batalionit të Kuçit të Sipërm.
Këtu historia nuk mbaron. Sipas burimeve të kohës, me grada drejtuese ushtarake kanë qenë rreth 20 shqiptarë në strukturat e ushtrisë malazeze. Me i mohue këto fakte do me thanë me i mbyllë sytë para realitetit historik. Historia nuk shkruhet për me i pëlqye askujt, por për me u kuptue ashtu siç ka qenë, e shpesh ka qenë e dhimbshme.
Dhe për ta vendosë temën në kontekst: nga pushtimet që nisën në tetor të vitit 1912, rreth 500 mijë shqiptarë u vranë, ndërsa rreth 650 mijë të tjerë u dëbuan nga trojet e tyne. Kjo përbën masakrën ma të madhe që i ka ndodhë ndonjëherë popullit shqiptar në historinë moderne. Të flasim për këto fakte nuk është manipulim. Është detyrë morale.
Foto: Mark Deli; komandant i batalionit të Kuçit të Sipërm me ushtarak malazez, ku i shihet në dorë kapelja malazeze me mbishkrimin NI (Nikolla 1)
Koncepti ynë për politikën si një ndarje mes së majtës e së djathtës lindi në…
Nga Dashnor Kaloçi/ Afro 20 e sa vite të shkuara, në një nga bisedat…
Ndërsa përhapja e Islamit dhe lulëzimi që njohu bota islamike përfshiu qendrat e…
Miliona njerëz kanë humbur jetën nga përmbytje, tërmete, shpërthime vullkanike dhe stuhi shkatërruese.…
Fëmijët që rriten në fshat preken shumë më rrallë nga rinitet alergjike, astma dhe neurodermatiti…
Hemorroidet janë një problem i zakonshëm që mund të shkaktojë shqetësime, kruajtje dhe…