<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>

Categories: SHKENCË/TECH

Shkencëtarët thonë se e dinë se si do të përfundojë universi

Të gjitha gjërat e mira duhet të marrin fund, dhe kjo përfshin universin. Por saktësisht se si do të arrijë ky fund është një debat i gjatë midis kozmologëve, të cilët ofrojnë teori me emërtime të tmerrshme si “ngrirje e madhe” ose “kolaps i madh”. Tani, dy shkencëtarë nga SHBA dhe India kanë propozuar një ide tjetër që ngjall një ndjenjë të ngjashme frike – “Ngrirja e gjatë”.

Ideja vjen nga një teori e njohur si “energjia e errët holografike”, e cila përpiqet të shpjegojë misteret e gravitetit kuantik. Kjo teori parashtron se forca e gravitetit është në fakt një hologram i një realiteti me dimensione më të ulëta. Me fjalë të tjera, universi ynë i njohur është në të vërtetë dydimensional, por forcat kuantike krijojnë iluzionin e gravitetit dhe hapësirës 3D. Ky parim holografik është gjithashtu një veçori e kornizave teorike si teoria e fijeve.

Energjia e errët është forca që shumë kozmologë besojnë se qëndron pas zgjerimit të universit. Megjithëse kanë kaluar dekada nga “zbulimi” i tij i parë, asnjë shkencëtar nuk e ka vëzhguar ndonjëherë energjinë e errët drejtpërdrejt (nëse do ta bënte, patjetër që do të kishit dëgjuar për të). Energjia e errët përbën afërsisht 70 për qind të gjithçkaje në univers dhe ndërsa zgjerohet, dendësia e saj zvogëlohet. Në këtë punim të ri, jo të rishikuar nga kolegët, botuar në serverin preprint arXiv, shkencëtarët vendosën të ndjekin këtë teori holografike të materies së errët deri në përfundimin e saj dhe të llogarisin se si do të përfundonte universi nëse supozimet e tij teorike do të vërtetoheshin të vërteta.

Në këtë skenar, ndërsa energjia e errët shpërndahej në të gjithë universin, po ashtu do të ndodhte edhe materia e errët dhe universi përfundimisht do të bluhej për të ndaluar, sipas Live Science. Ky është “ngrirja e gjatë” – një periudhë kohore gjatë së cilës zgjerimi i universit do të ishte ndalur plotësisht dhe mungesa e ndonjë burimi të ri energjie do të bënte që yjet ekzistues të zhdukeshin ngadalë nga ekzistenca. Sipas shumicës së kozmologëve, strukturat e fundit “normale” të materies do të ishin vrimat e zeza, por përfundimisht, edhe këto monstruozitete të hapësirë-kohës do të arrinin përfundimet e tyre përfundimtare.

“Ngrirja e gjatë” është e dallueshme nga një gjendje tjetër fundore kozmologjike e njohur si “ngrirja e madhe”, e cila në mënyrë të ngjashme hyn në një gjendje entropie kaskade. Megjithatë, “ngrirja e madhe” në mënyrë thelbësore vazhdon të zgjerohet, ndërsa “ngrirja e gjatë” merr një formë të fundme pasi ndalon së zgjeruari. Për çështjen që përballet me harresë në fundin e universit, e gjithë kjo mund të duket paksa si rirregullimi i shezlloneve te Titaniku, por eksperimenti i mendimit i këtij punimi ndihmon në testimin e teorive të mundshme kozmologjike dhe për të kuptuar përfundimet e tyre përfundimtare.

Për fat të mirë për ne, Epoka Stelliferous – domethënë epoka e krijimit të yjeve të universit – nuk është planifikuar të përfundojë për rreth 100 trilion vjet të tjerë. Dhe edhe atëherë, ajo do të pasohet nga epoka e degjeneruar dhe epoka e Vrimës së Zezë, kjo e fundit nga e cila vlerësohet të ndodhë afërsisht 10 duodecilion në 1 gugol pas Big Bengut.

Me fjalë të tjera, universit i ka mbetur ende pak jetë.

admin admin