Abdurrahman Abdi Arnaut Pasha me origjinë nga Peqini ishte komandant i ushtrisë turke që pushtoi Hungarinë.
Megjithëse pushtues, atij i është ngritur në vendin ku u vra, në “Buda Castle”, një memorial i posaçëm.
Memoriali ka një dedikim impresionues, pasi pashai quhet armik por e konsiderojnë edhe hero
Në memorial shkruhet:
“Guvernatori i fundit i pushtimit 145-vjeçar të Buda-s, Abdurrahman Abdi Arnaut Pasha. Ra në këtë vend më 2 shtator 1686, kur ishte 70 vjeç. Ai ishte një armik hero. U prehtë në paqe!”
Po kush ishte pashai i Budës?
Abdurrahman Pasha lindi më 1616 në një fshat të Peqinit. Vazhdoi studimet e larta ushtarake në Stamboll.
U edukua dhe u stërvit në në repartin e famshëm të jeniçerëve ku kishte shumë shqiptarë.
Në vitin 1674 mori postin e guvernatorit në Bagdatit dhe dy vite më vonë u bë guvernator i Egjiptit.
Në vitin 1684 u emërua komandant i ushtrisë Osmane në Hungari.
Një vit më vonë u krijua “Lidhja e Shenjtë” me misionin për të larguar turqit nga Hungaria e cila sundohej prej tyre që prej 145 vjetësh.
Me iniciativën dhe mbështetjen financiare të Papa Innocentit XI dhe Republikës së Venedikut u dërguan 80.000 trupa në Budapest.
Ata u mbështetën edhe nga 15.000 hungarezë vendas.
Beteja e Budapestit ishte ndër më të përgjakshmet në histori.
Më 17 qershor të vitit 1686 pashai rrethohet nga ushtria e parë evropiane e bashkuar, në përbërje të së cilës kishte gjermanë, francezë, italianë, polakë, austriakë dhe hungarezë.
Kjo ushtri ishte e përbërë prej 90 000 deri 95 000 forcash.
Pashai kishte brenda kështjellës vetëm 8 mijë forca.
Abdurraman Pashës iu përsërit disa herë kërkesa për dorëzim, por ai refuzoi të dorëzohej
Historia thotë se Pashait iu dërgua një forcë e madhe nga Turqia por ajo u thye në Beograd pa mundur të arrijë në Budapest.
Më 29 gusht, nga vetë Pashai organizohet një kundërsulm mbi rrethuesit, por edhe ky u thye.
Beteja e Budës është përjetuar në disa vepra artistësh, ku protagonisti kryesor është pashai plak me flokët e bardhë të mbështjellë me turban.
Në këto vepra gjenden fjalët e tij:
“Unë nuk arrita ta mbroj dot kalanë e Budës që më kish caktuar në ruajtje. Ajo çka është e drejtë, është që bashkë me rënien e kalasë, të bie edhe unë”.
Sipas kronikave – në momentet e fundit – ai u turr përpara drejt vdekjes me një grusht ushtarësh që i kishin mbetur, të cilët e ndoqën pas.
Dhe u vra.
Trupi i tij i mbuluar nga gjaku, u la në shesh për disa ditë.
Dita e vrasjes së tij ka hyrë në histori si dita që i dha fund pushtimit 145-vjeçar të Budapestit.
Vendi ku u vra pashai 70 vjeçar, u ruajt dhe u rrethua, deri sa 245 vjet më vonë, në këtë vend u ngrit përmendorja, që është edhe sot, kushtuar “armikut-hero”.
——
Botuar në rubrikën Histori të gazetës DITA. Ndalohet ribotimi i plotë ose i pjesshëm pa lejen me shkrim të redaksisë dhe pa citimin korrekt e të dukshëm të burimit
Mjekët shpesh paralajmërojnë se nxehtësia ekstreme mund të paraqesë një rrezik të veçantë…
Mizat mund të kthehen në një shqetësim të përditshëm gjatë muajve të verës,…
Nëse po mendoni se do të kaloni pushimet më të bukura në jetën…
Ekziston truku me vazelinë dhe u ndihmon të gjithë atyre që vuajnë nga…
Gjithnjë kemi bërë një lëvizje kur uji na futet në njërin nga veshët…
Sipas statistikave, 90% të informacioneve rreth asaj se a është dikush i sinqertë i…