<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>

Categories: HISTORI/ARKEOLOGJI

Histori: Zbulohen eshtrat e luftës më të vjetër në Evropë që ndodhi 5 mijë vjet më parë.

{Analiza e më shumë se 300 grupeve të mbetjeve skeletore sugjeron se dhjetëra individë mund të kenë qenë viktima të një lufte të gjatë të zhvilluar në Evropë. Raport Shkencor CC 4.0 Madje analiza e mbetjeve skeletore 5000-vjeçare të gjetura në Spanjë sugjeron se luftërat po zhvilloheshin në Evropë më herët sesa mendohej më parë}

Rreth 5000 vjet më parë Evropa ishte skena e konflikteve të luftës në shkallë të gjerë. Hulumtimet e fundit kanë revolucionarizuar kuptimin tonë për atë periudhë, duke zbuluar se aty ku ndodhet sot Spanja, pesë mijëvjeçarë më parë, grupe të ndryshme njerëzore u përfshinë në një luftë të zgjatur në shkallë të gjerë, duke parashikuar atë që supozohej më parë.

Studimi, i publikuar në Scientific Reports, bazohet në analizën e mbi 300 grupeve të mbetjeve skeletore. Këto gjetje tregojnë se dhjetëra individë mund të kenë qenë viktima të një lufte të gjatë dhe të egër, duke kundërshtuar konceptin e mëparshëm të bastisjeve të shkurtra gjatë neolitit të vonë.

Ekipi i studiuesve nga Universiteti i Oksfordit ekzaminoi 338 individë nga një varrim masiv në Spanjën veriore që daton 5000 vjet më parë.

Rreth një e katërta e tyre kishin lëndime kockore, 107 prej të cilave në kokë, disa prej të cilave ishin shumë të rënda nëse jo fatale. Shumica e lëndimeve i atribuohen traumave nga objektet e topitura si sëpata, shkopinj druri dhe gurë të hedhur nga llastiqe.

Sipas hulumtimit, shkalla relativisht e lartë e plagëve të shëruara sugjeron se konflikti mund të ketë zgjatur disa muaj, ndoshta vite. Vendi zbuloi gjithashtu një numër gjetjesh si maja shigjetash, teh dhe sëpata guri të lëmuar.

Teresa Fernandez-Crespo, kreu i hulumtimit, thotë: “Ka të ngjarë që individët e vrarë dhe të varrosur të ishin mbrojtës të vendbanimit të tyre që u sulmua në mënyrë të përsëritur. Provat tregojnë se mbrojtja ishte e suksesshme ose se të paktën kishte mjaft anëtarë të komunitetit të mbijetuar për të varrosur të vdekurit.”

Hulumtimi jo vetëm që sfidon supozimet e mëparshme rreth luftës neolitike, por gjithashtu ofron një vështrim më të thellë në jetën e atyre grupeve. Popullatat në rajonin e Rioja Alavesa, ku ndodhet zona, jetonin në grupe të mëdha, duke e bazuar jetesën e tyre në kultivimin e drithërave, rritjen e blegtorisë dhe aktivitetet e gjuetisë dhe grumbullimit.

Prandaj, kërkimi jo vetëm që hedh dritë të re mbi luftën neolitike, por gjithashtu ofron një vështrim më të detajuar në shoqërinë komplekse të atyre kohërave, duke demonstruar qëndrueshmërinë dhe aftësinë për të mbajtur konflikte të zgjatura.

admin admin