Si sot, në vitin 1945, në Potsdam, periferi të Berlinit, po vendosej e ardhmja e botës!

Jahja Drancolli

Konferenca e fundit ndër-aleate e Luftës së Dytë Botërore, me emrin e koduar “Terminal”, u mbajt në Potsdam, në periferi të Berlinit (17 korrik – 2 gusht 1945), Në këtë konferencë morën pjesë sovjetikët, SHBA-të dhe britanikët. shefat e qeverive dhe ministrat e jashtëm: përkatësisht Stalin dhe Molotov; Presidenti Harry S. Truman (pasardhësi i Roosevelt) dhe James F. Byrnes; Churchill dhe Anthony Eden, çifti i fundit që u zëvendësua nga Clement Attlee dhe Ernest Bevin pas ndryshimit të qeverisë së Britanisë së Madhe pas zgjedhjeve të përgjithshme.

U diskutuan operacionet kundër Japonisë dhe Stalini u informua për testimin e suksesshëm të një bombe atomike në SHBA. Në pritje të hyrjes së Bashkimit Sovjetik në luftën kundër Japonisë, më 26 korrik u botua një deklaratë që bënte thirrje për dorëzimin e pakushtëzuar të Japonisë dhe parashikonte amputimin territorial të perandorisë dhe pushtimin ushtarak të Japonisë, si dhe persekutimin e kriminelëve të luftës duke premtuar se populli japonez nuk do të skllavërohej ose kombi nuk do të shkatërrohej.

U harxhua kohë duke diskutuar zgjidhjen e paqes dhe procedurat e saj. Stalini i shtyu Trumanin dhe Attlein të pranonin përkohësisht kërkesat e Bashkimit Sovjetik që ai të merrte një të tretën e flotës detare dhe tregtare të Gjermanisë; kanë të drejtë të kërkojnë dëmshpërblime nga zonat e saj të okupuara të Gjermanisë dhe Austrisë, si dhe nga Finlanda, Hungaria, Rumania dhe madje edhe Bullgaria; dhe për më tepër duhet të marrë një përqindje të dëmshpërblimit nga zonat e pushtuara nga perëndimi. Megjithatë, shumat totale të të gjitha këtyre detyrimeve do të përcaktoheshin në një datë të mëvonshme.

Kishte një mosmarrëveshje të thellë në konferencë për zonat ballkanike të pushtuara nga Ushtria e Kuqe, në të cilat përfaqësuesve të fuqive perëndimore u lejohej pak fjalë. Reich i Tretë u nda, siç u ra dakord në Konferencën e Jaltës, në dy shtete të paraluftës, Gjermani dhe Austri, dhe ata së bashku me kryeqytetet e tyre, Berlini dhe Vjena do të ndahën në katër zona luftarake të pushtimit: britanike, amerikane, sovjetike dhe franceze!

Burimi: https://www.britannica.com/event/Potsdam-Conference