<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>
Categories: KURIOZITETE

Emrat e lumenjve janë të rëndësishëm,por a kan kuptim në gjuhën tonë lumenjt e trevave tona…

Thuhet se emrat e lumenjve janë të rëndësishëm sepse ato i rezistojnë kohës dhe tregojnë për gjurmët që lënë popujt në hapësirën ku banojnë.
Këta janë lumenjt e Shqipërisë. Përveç lumit Mat < shqip: mat (buzë lumi/deti, ranishte), asnjë emër tjetër lumi nuk duket se ka ndonjë shpjegim përmes shqipes së sotme. Mati përmendet në dokumente qysh në shekullin 4 të erës sonë, gjurmë kjo e cila dëshmon praninë e shqiptarëve të hershëm në ato anë, domethënë në viset e mesme të Arbrit. Emri i lumit Drin mbahet për ilir, i cili sipas disa gjuhëtarëve është trashëguar nga ilirët tek arbrit, në dukje pa ndonjë ndërmjetësim të mundshëm nga ndonjë gjuhë fqinje. Veçse, nuk dihet kuptimi i emrit, kështu që mbetet në sferën e hamendjeve kuptimi i tij. Poashtu, Buna mendohet se rrjedh nga ndonjë trajtë ilire “Barbana”. Erzeni përmendet në kronika bizantine në shek. 11 si Harzani, çka dëften për prani të Arbërve aty. Për Vjosën flitet se është përftuar me ndërmjetësim sllav nga Vovusa > Vousa > Vojusa > Vjosë, megjithëse nuk bind si shpjegim. Të tjerë e qesin drejtpërsëdrejti nga trajta e lashtë Aoos ose Avos > Vjosë. Emri nuk mbart ndonjë kuptim në gjuhën shqipe.
Ishëm dhe Shkumbin janë përftuar sipas Çabej përmes gojës së shqipfolësve por nga trajta latine Isamnus & Scampinus. Kuptimi i tyre, gjithësesi, mbetet i panjohur.
Osum & Seman, për nga fonologjia, nuk përkojnë fare me gjuhën shqipe.
Nga sa më sipër, veç Matit, gjurmë të tjera të hershme shqiptare vihen re përmes qëmtimit gjuhësor të emrave të lumenjve, anës Bunës, Ishmit, treva këto që përkojnë me viset e mesme të
Shqipërisë (Mat – Krujë – Durrës) me prirje për t’u ngjitur drejt Lezhës – Shkodrës në veri.
Në jug nuk shihet ndonjë gjurmë e moçme, veçse po të marrim si të mirëqenë që qyteza ilire Dimalum ka kuptimin e dy maleve, por që nuk është ruajtur si toponim deri në ditët e sotme. E diskutueshme mbetet gjithashtu trajta Vjosë për nga prejardhja.

InForCulture

Recent Posts

Si të lehtësoni dhimbjen e fytit me një recetë të thjeshtë natyrale

  Gjatë ditëve të ftohta të vitit, dhimbja e fytit është një nga shqetësimet më…

11 hours ago

Sa kafe në ditë është e sigurt? Ja çfarë thonë studimet

  Kafja është një nga pijet më të konsumuara në botë dhe njihet për efektin…

11 hours ago

A ndihmojnë qershitë në uljen e sheqerit në gjak ?

    Qershitë janë ndër frutat që ofrojnë përfitime të rëndësishme për shëndetin e njeriut,…

11 hours ago

Sa duhet ta vendosni kondicionerin në ditët me temperatura të larta? Ja çfarë rekomandojnë ekspertët

  Me rritjen e temperaturave gjatë verës, përdorimi i kondicionerit bëhet i domosdoshëm në shumë…

11 hours ago

Ja simptomat pak të njohura që mund të paralajmërojnë diabetin!

Shpesh do të prisnim shenja të qarta kur kemi diabet, por kjo nuk ndodh gjithmonë.…

16 hours ago

Pse shalqiri konsiderohet një nga frutat më të dobishme të verës?

  Shalqiri, një nga frutat më të preferuara të verës, mund të sjellë një sërë…

17 hours ago