​Vula unike e amuletit egjiptian antik u zbulua gjatë gërmimeve në Turqi

Gjatë gërmimeve arkeologjike në qytetin antik të Amastris në lagjen Amasra në Bartin të Turqisë veriore, u zbulua një vulë me pullë amuleti që mendohej se i përkiste egjiptianëve të lashtë.

Në zonën ku në vitin 2014 nisën gërmimet për ndërtimin e shkollave, në vitin 2017 u gjetën disa mbetje që konsiderohen se i përkasin periudhës romake. Më pas, punimet ndërtimore u ndërprenë dhe në zonë nisën gërmimet arkeologjike.

Ndërsa gërmimet arkeologjike, të cilat filluan në qershor nën drejtimin e Drejtorisë së Muzeut Amasra dhe konsultimeve shkencore nga Universiteti Bartın, kanë vazhduar të nxjerrin mbetje historike, së fundmi është zbuluar një gjetje e rrallë.

Amuleti i vulës piramidale ka një lartësi prej 2 centimetra dhe një formë piramidale prej 0.9 centimetra. Amuleti përmban shenja të ndryshme, të tilla si një dorë e djathtë që mban një shpatë, dy krahë dhe karaktere shkronjash.

Profesoresha e asociuar Fatma Bagdatli Çam, drejtuese e Departamentit të Arkeologjisë të Fakultetit të Letërsisë në Universitetin Bartin, u tha gazetarëve se amuleti është artefakti i parë unik i gjetur në një strukturë romake të ndërtuar nga mermeri, që daton në shekullin e dytë pas Krishtit.

Çam shpjegoi se amuleti është një artefakt me bazë katrore dhe formë piramidale në majë dhe prej guri obsidian.

“Ne shohim se ka një figurë që paraqet perëndinë Bes, të cilin e njohim nga feja egjiptiane, e paraqitur me vija të incizuara në bazën e veprës. Në pjesën e sipërme të veprës shohim se ka karaktere shkronjash dhe fjalë hajmali të fesë së lashtë egjiptiane të quajtura demotike. Personazhet e shkronjave në vepër ndoshta përfaqësojnë këtë kuptim të mbrojtjes. Si një lloj objekti hajmali, mund ta përkufizojmë si një objekt që një person vesh për t’u mbrojtur nga e keqja dhe sëmundjet ose në çfarëdo kuptimi që ai dëshiron të mbrohet. Mund të themi se është i vetmi shembull i këtij lloji i gjetur nga shtresa romake në Anadoll gjatë gërmimeve”, tha Fatma Bagdatli Çam.

Çam u shpreh se zbulimi i artefaktit është një zhvillim i rëndësishëm dhe emocionues për arkeologët.

“Ne do të hetojmë se çfarë do të thotë kjo vulë dhe nëse personi që e mban atë është prift, zyrtar fetar, apo nëse dikush e mban atë për qëllime shëndetësore dhe sigurie. Ndoshta do të zbulojmë nëse një ushtar në legjion e solli atë këtu (pas) misionit të tij në lindje.”

Bregdeti i Amasrës ishte mikpritës i kolonisë fenikase, Sesamus, në shekullin e 12-të p.e.s. Lulëzimi i kolonisë ishte gjatë sundimit të princeshës iraniane Amastris.