Rrethimi i kullës së Oso Kukës

Rrethimi i kullës së Oso Kukës (qershor 1862)

Oso Kuka, i lindur në vitet 1812 ose 1820 në Shkodër, ishte i biri i Bejtullah agë Kukës i njohur si flamurtari i pashait shqiptar të Shkodrës, Mustafa Pashës, pjesëtar i familjes së fuqishme të Bushatllinjëve. Në vitin 1859, nën propozimin e komandantit shqiptar Hodë Sokolit, Oso Kuka u zgjodh kapiten i rojeve të kufirit malazezo-shqiptar në Vraninë, në veri të liqenit të Shkodrës.

Gjatë asaj periudhe, Oso Kuka formoi një çetë të vogël shqiptare prej 24 burrash, e cila vepronte në zonat shqiptare rreth Vraninës. Në qershor të vitit 1862, një ushtri malazeze prej 8,000 ushtarësh rrethoi kullën e Vraninës ku ishte i pozicionuar Oso Kuka bashkë me 24 luftëtarët e tij.

Në luftimet e përgjakura që u zhvilluan, forcat e shumta malazeze, nën humbje të mëdha, arritën që të rrethonin gjithë kullën e Oso Kukës. Me të parë që fati i betejës ishte vulosur, Oso Kuka bashkë me luftëtarët e tij u tërhoqën në depon e armëve të kullës dhe vendosën të prisnin forcat malazeze të afroheshin më afër kullës. Me afrimin e forcave sulmuese malazeze, Oso Kuka bashkë me luftëtarët e tij, në vend që të dorëzoheshin, vendosën eksploziv dhe hodhën në erë kullën e rrethuar. Oso Kuka bashkë me 24 luftëtarët e tij u sakrifikuan heroikisht. Në shpërthimin e madh që ndodhi u vranë dhe rreth 100 pushtues malazez.

Lufta e tij heroike bëri të mundur që Vranina të vazhdonte të ishte nën kontrollin e shqiptarëve deri në vitin 1879, kur Kongresi i Berlinit ia dha Malit të Zi edhe pas protestave të shumta të Lidhjes shqiptare të Prizrenit (1878-1881), ndërsa trimëria e tij la gjurmë të mëdha në historinë shqiptare. Ndër portretizimet më të rëndësishme të tij është bërë nga At Gjergj Fishta në “Lahutën e Malcis” (“cikli i Oso Kukës”) me 5 këngë.

📸 Vizatim që paraqet Rrethimin e kullës së Oso Kukës në Gazetën “Albania” të Faik Konicës (qershor 1901) /old.albanian.history