<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>

Shkencëtarët krijojnë robotë që janë të gjallë dhe të riprodhueshëm

Shkenca ka avancuar aq shumë në ditët e sotme, sa për të krijuar robotë të gjallë.

Robotët biologjikë të bërë nga qelizat e bretkosave mund të riprodhohen duke shkrirë qelizat e lira në robotë të rinj – një metodë riprodhimi që nuk shihet në asnjë organizëm tjetër.

Xenobotët – robotë të gjallë të bërë nga qelizat burimore të bretkosës afrikane (Xenopus laevis) – tashmë u kishin bërë përshtypje studiuesve duke lëvizur, duke u shëruar dhe madje duke grumbulluar spontanisht mbeturinat që ishin shpërndarë.

Por kur ato grimca të vogla sintetike u zëvendësuan me qeliza staminale të lirshme, robotët e vegjël të gjallë bënë diçka të jashtëzakonshme: ata i bashkuan ato qeliza, duke ndërtuar ksenobot të rinj.

“Këto janë qeliza bretkosash që riprodhohen në një mënyrë që është shumë e ndryshme nga mënyra se si e bëjnë bretkosat. Asnjë kafshë apo bimë e njohur për shkencën nuk përsëritet në këtë mënyrë”, tha Instituti Wyss i Universitetit të Harvardit.

Xenobotët lindën për herë të parë kur shkencëtarët nxorrën qelizat burimore të lëkurës nga embrionet e bretkosave dhe i kultivuan ato në ujë të kripur.

Të gjitha vetë, qelizat u grumbulluan së bashku dhe qelizat në pjesën e jashtme të këtyre grumbujve zhvilluan qerpikët, të cilat i lejonin tufat të lëviznin.

Aftësia për të përsëritur shton një shtresë të re të dobisë së mundshme për robotët. Kriegman tha për The Washington Post se ndërsa ksenobotët nuk janë ende të dobishëm komercialisht, me më shumë punë ata kanë potencialin për të ofruar një sërë shërbimesh, nga pastrimi i mikroplastikës nga oqeani deri te dhënia e sigurt e barnave te njerëzit.

Studiuesit thonë se duan të zgjerojnë kërkimin e tyre duke krijuar robotë biologjikë nga qelizat e gjitarëve.

Ata synojnë përfundimisht të rrisin inteligjencën e robotëve deri në pikën ku ata mund të veprojnë pa asnjë ndërhyrje njerëzore.

Kriegman thekson gjithashtu se ksenobotët nuk do të dilnin kurrë jashtë kontrollit dhe nuk do të shkaktonin një apokalips robotik. “Është një sistem jashtëzakonisht i kontrollueshëm, i ndalueshëm dhe i sigurt,” thotë ai.

postbck postbck