Ja se si fishkëllimat njerëzore na ndihmojnë të kuptojmë delfinët

Një ekip multidisiplinar i shkencëtarëve ka arritur në një studim të fundit se disa gjuhë të fishkëllyera të përdorura në mjedise të ndryshme kulturore dhe gjeografike mund të shërbejnë si një model për të kuptuar komunikimin midis delfinëve. Ata do të bëjnë të mundur zhvillimin e algoritmeve të destinuara për të sqaruar strategjitë e komunikimit të këtyre gjitarëve ujorë.

Ndërsa njerëzit dhe delfinët prodhojnë tinguj dhe transmetojnë informacion ndryshe, struktura dhe atributet e gjetura në gjuhët e fishkëllimës së njerëzve dhe të delfinëve mund të japin informacion se si delfinët kodifikojnë informacionin kompleks. Kjo është vendosur nga specialistë në hulumtimin e ri, të publikuar në Frontiers in Psychology.

Kjo “lidhje” do të na lejojë të eksplorojmë sinergjinë e mundshme midis delfinëve dhe njerëzve: këto gjitarë ujorë kanë trurin më të madh në krahasim me madhësinë e trupit të tyre në të gjithë mbretërinë e kafshëve. Një anëtar i familjes Delphinidae, “delfini me shishe” është më i zakonshmi dhe më i njohuri nga më shumë se 30 lloje delfinësh që ekzistojnë.

Ata kanë aftësi të jashtëzakonshme, kanë një tru edhe më të madh se ai i shimpanzeve, të afërmit tanë më të afërt të gjallë: truri i delfinëve zakonisht peshon rreth 1600 gram. Përtej këtyre të dhënave dhe njohjes së aftësive të tyre shoqërore dhe njohëse, shumica e strukturës që mbështet njohjen e delfinëve mbetet një mister.

Bazuar në këtë, studiuesit po bëjnë përpjekje të ndryshme për të arritur thyerjen e barrierës së komunikimit midis delfinëve dhe njerëzve. Nëse janë të suksesshëm, të dy speciet mund të përfitojnë nga njëri-tjetri në një thellësi më të madhe nga sa është arritur deri më tani. Sipas një njoftimi për shtyp, studimi i ri duket se ka bërë një përparim të rëndësishëm në këtë drejtim.

Sipas specialistëve, gjuha e fishkëllimës së njerëzve dhe fishkëllima e delfinëve janë interesante të krahasohen. Të dyja format e komunikimit karakterizohen nga parametra të ngjashëm akustikë dhe kanë një qëllim të përbashkët të shkëmbimit të informacionit në distanca të gjata dhe në mjedise natyrore.

Ato janë dy specie të mëdha shoqërore me zhvillim të rëndësishëm njohës, të cilat, në varësi të pasurisë së ndërveprimeve të tyre, zhvillojnë struktura komunikimi të bazuara në kode komplekse. Në mjedise të ndryshme kulturore, ato përdoren nga qenia njerëzore për të bërë të ditur të dhëna të rëndësishme, të tilla si vendndodhja e tyre ose prania e tyre.

Kontributi i madh i kërkimit të ri është se gjuha e fishkëllimës e zhvilluar nga qeniet njerëzore nuk ndjek të njëjtat parametra si format e tjera të komunikimit. Për shembull, kompetenca gjuhësore e kërkuar nga dëgjuesi për të kuptuar komunikimin gojor përmes fjalëve bazohet në të kuptuarit e fonemave, një njësi tingulli që mund të dallojë një fjalë nga një tjetër dhe ndahet nga heshtjet.

Sidoqoftë, në komunikimin me tingujt e tjerë, njësitë e quajtura sonogramë, të cilat jo gjithmonë segmentohen nga heshtjet: kjo ndodh në fjalimin njerëzor të fishkëllyer, duke krijuar kodet dhe strukturat specifike të komunikimit të ndryshme nga ato të komunikimit gojor me fjalë.

Specialistët besojnë se duke u thelluar në këtë konceptim të ri do të jetë e mundur të rimendoni ngjashmëritë dhe ndryshimet midis komunikimit të njerëzve dhe delfinëve, duke na sjellë pak më afër botës së tyre të jashtëzakonshme.