“Vjershë, moj Vjersh’ e bekuar
Që të bëri Zoti vetë,
Thuaj me fjalë të shtruar
Qysh është kjo jetë?
O Vjershë rrëfena ç’jemi,
Qysh na bëri Perëndia
Nga vimë e kudo të vemi
Çdo të bënet njerzia?”
Drejtoria e Përgjithshme e Arkivave me këto vargje përkujton sot ndarjen nga jeta të poetit, dramaturgut, atdhetarit dhe veprimtarit të Rilindjes Kombëtare, Andon Zako, i cili prapashtesën letrare Çajupi, me të cilën e njohim, do ta merrte në veprat e tij si identifikim i zonës së vendlindjes. Lindi në Sheper të Zagorisë më 27 mars 1866, ndërsa ndërroi jetë në Misir (Egjipt) më 11 korrik 1930.
Mësimet e para i mori në vendlindje e më pas u zhvendos në Aleksandri për të studiuar në liceun francez “Sainte Catherine des Lazaristes”. Jeta dhe vepra e tij shënohet me shume botime kryesisht me tematikë mbi ngjarjet e vendlindjes. Është një nga atdhetarët e flaktë që punoi për çështjen e alfabetit shqip i cili duhet të ishte i ndryshëm me atë grek. Çajupi është denoncues i lëvizjeve kundër interesave të Shqipërisë si “Klubi i Selanikut” apo diplomacive ndërkombëtare si edhe është një nga financuesit e “Shoqërisë Bashkimi” në Kajro dhe “Shoqërisë së Miqve” të cilat punuan shumë për çështjen kombëtare. Ka punuar si avokat por pjesa më dukshme për publikun e gjere është ajo në fushën e botimeve ku na serviret me një sërë veprash të ndryshme letrare si “Përrallë nga e kaluara”, “Pas vdekjes”, “Baba Musa Lakuriq”, “Skënderbeu” (ia kushtoi të birit Stefanit) e shumë vepra te tjera.
Në foto: Andon Zako Çajupi dhe disa pjesë nga veprat e Andonit që ruhen në fondin e tij personal, në AQSH.
Emblemat e para të UÇK-së ishin shtypur në një fabrikë tekstili në Zvicër. Ardhja e…
Qepët janë përdour që në lashtësi. Egjiptianët e lashtë besonin se përfaqësonte përjetësinë…
Shega konsiderohet një prej frutave më të pasura me përbërës antioksidues. Me ngjyrën…
Shumë njerëz këto ditë përdorin orë inteligjente për të numëruar hapat, unazat e…
Një shpërthim i Ebolës që ka vrarë të paktën 131 persona në Republikën…
Një ndjesi e shpeshtë e të ftohtit në duar dhe këmbë mund të…