Si shpëtoi shqipëria në konferencën e paqes
(Mësim nga historia)
Në 21 Prill 1920, Këshilli Kombëtar bisedoi në seancë me dyer të mbyllura për qendrimin e fuqive në Konferencën e Paqes për çeshtjen e Shqipërisë. Ishte e pranishme edhe qeveria.
Kryeministri (Sulejman Delvina, – XH. S.) raportoi për zhvillimet në Konferencën e Paqes dhe qendrimet e Fuqive dhe shteteve fqinjë. Ai tha se tri Mbretëritë Aleate (Anglia, Franca, Italia, – XH. S.) Shqipërinë e ndanin dhe e copëtonin në tresh”. Vlorën me një truall përreth dhe mandatin e Shqipërisë që mbetej ia linin Italisë, Gjirokastrën etj., Greqisë dhe deri në breg të Drinit Jugosllavisë.
Presidenti amerikan, Willson, mbi këtë vendim, në 9 Shëndre 1919, bëri një projekt me të cilin siguromte kufijtë e Shqipërisë së Sipërme, por duke i lënë prapë Vlorën Italisë dhe Gjirokastrën me vise të tjera provizorisht nën pushtimin ushtarak të Greqisë deri sa të ndriçohej çëshja, i cili do të kqyrej nga një komision hetues.
Me këtë projekt përmendej se mandati i Italisë mbi Shqipërinë lihej në vullnetin e shqiptarëve. Dua të them, tha Kryeministri, se edhe ky projekt nuk na i siguron shpresat si duhet.
Willsoni nuk e pranoi vendimin e 3 Mbretërive dhe insistonte në projektin e 9 Shëndre 1919, duke thënë se për çeshtjen e Fiumes, Italia, nuk mund t’a sakrifikojë Shqipërinë.
Jugosllavët po thonë që, neve, kemi kërkue e dëshirojmë një Shqipëri indipendente me kufijtë e 1913 tës, por, po të jetë se i epet ndonji Mbretërisë tjetër ndonjë copë ose, mandata e saj, atëhere dhe neve, do të kërkojmë interesat tona në veri të Shqipërisë.
Pra, veç Jugosllavisë, asnjë Mbretëri tjetër nuk ashtë rrëfue anëtarja e indipendencës së Shqipërisë. Tri Mbretërit e Mëdha, mbi kërkimet e të drejtave të Shqiptarëve, kanë thënë se neve, do të marrim para sysh interesat e të gjithëve, dmth, të Italisë, të Jugosllavisë, të Greqisë e të Shqipërisë.
Pra, mbasi, neve as projekti i Willsonit nuk na i ngjallë shpresat si duhet, lypset të mundohemi me gjithë fuqinë për një bashkim të plotë, prej kah, mund të vijë shpëtimi i Atdheut.
Duke qëne se Jugosllavia e njIhte Shqipërinë e 1913- ës, edhe Greqia hoqi dorë nga pretendimet mbi Gjirokastrën si dhe Italia nga Vlora. Heqja dore e fqinjve nga pretendimet territoriale e shpëtoi Shqipërine dhe jo Fuqite e Medha.
___________
Shënim: Sulejman Delvina ka qenë kryeministër nga 30 janari deri në 14 nëntor 1920.
Nga Xhaferr Sadiku
Të dish grupin e gjakut, sipas mjekësisë kinezë do të thotë të dish shumë…
Arrin në Itali i nxehti i vërtetë, ai që të rëndon frymëmarrjen dhe të…
Organizata Botërore e Shëndetësisë thekson se siguria ushqimore duhet të jetë gjithmonë një prioritet,…
Çdo katër vjet, planeti duket sikur ndalon për një muaj. Rrugët boshatisen, ekranet mbushen me…
Robin Hudi nisi si një traditë gojore në shekullin XII, përpara se të shndërrohej në…
Reaksioni nuk shfaqet menjëherë, prandaj shumë pacientë nuk e lidhin atë me atë që…