<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>

Altari i hyjnive të fatit në Dardani

Shkruan; Haxhi MEHMETAJ

Në hyjnitë Fortuna dhe Bonus Eventus, të shoqëruar më gjeniun e vendit, nën Interprtatio Romana fshihen hyjnitë vendëse ilire të fatit. Mendojë që altari sipas mënyrës së skalitjes simetrike të shkronjave do datuar në shek. III. pas Krishtit. Për nga forma tri pjesësh është i vetmi i këtij lloji në Dardani.
Kur familja e R. Haxhiajt nga fshati Raushiq i komunës së Pejës po rrënonte gërmadhat e kullës së djegur gjatë luftës së vitit 1999, në portën e kullës zbuloi disa monumente të lashtësisë , në mesin e të cilëve edhe një altar mermeri më mbishkrim latin.
Altari ka pësuar disa thyerje e dëmtime gjatë përshtatjes si material ndërtimor. Dimensionet e tashme të tij janë: 105x 40×18 – 29cm. Përkundër dëmtimeve dhe humbjes së formës, kemi të bëjmë me trupin e një altari votiv të përberë prej tri pjesëve. I mungon baza dhe kurora. Për nga forma tri pjesësh është i vetmi i këtij lloji në Dardani. Në fushat mbishkrimore është skalitur ky mbishkrim:
…RTVNAE /…ONSER / …ATRICI / BONO EVENTO / GEN…/LOC…
Lexohet : (Fo) rtunae / (c) onser- / (v) atrici / Bono Evento / Gen(io) loc (i).
Altari i është përkushtuar bashkësisë së hyjnive Fortunes , Bonus Eventus dhe Genius locit, të cilët në ketë përbërje, së bashku, shfaqen për herë të parë në Dardani. Ndërsa veç e veç kulti i tyre është dëshmuar edhe më parë. Në monumente kushtuar Fortunës, hyjnesha shfaqet më epitetet Sacra, Salutaris, Aeterna, Dea dhe Domina. Ndërsa nuk ka qenë e njohur më epitetin conservatrici (mbrojtëse).
Bonus Evnetus hyji i fatit të mirë, bereqetit, përfundimit të mirë dhe i suksesit në përgjithësi shoqërohet më epitetet Dom(nus) dhe Dom(n)a. Geniusi / Ora përgjithësisht radhitet në grupin e hyjnive të shtëpisë. Gjenitë ishin huazuar nga religjioni romak dhe adaptuar nga vendësit. Në Dardaninë qendrore adhuroheshin në cilësinë e mbrojtësve të stacioneve dhe të vendeve ilire.
Në hyjnitë Fortuna dhe Bonus Eventus, të shoqëruar më gjeniun e vendit, nën Interprtatio Romana fshihen hyjnitë vendëse ilire të fatit. Mendojë që altari sipas mënyrës së skalitjes simetrike të shkronjave do datuar në shek. III. pas Krishtit.


Altari i Raushiqit (rekonstruksion ideor) /InforCulture.info

postbck postbck

Leave a Comment
Share
Published by
postbck postbck
5 years ago

Recent Posts

Shqipëria, Iliria e dikurshme, nga Roma te Perandoria Osmane, një histori lufte shekullore

SHQIPËRIA, ILIRIA E DIKURSHME, NGA ROMA TE PERANDORIA OSMANE, NJË HISTORI LUFTE SHEKULLORE Shqipëria, në…

2 hours ago

Rilindasit, ata që e blenë kombin… dhe këta të tashmit që po e plaçkisin dhe shesin

Nga Albert Vataj Historia jonë është një paradoks i dhimbshëm ku sakrifica dhe lakmia shtrëngojnë…

2 hours ago

Pse bateria humbet fuqinë? Shkencëtarët gjejnë “fajtorin” e fshehur

Shkencëtarët kanë zbuluar më në fund të vërtetën e fshehur pas dështimit të baterive me…

1 day ago

81 vite nga Lufta e Gadimes – Jetish Akllapi po bërtet: O u vra Ilmia bre!

Në jetën time prej gazetari, sa aktiv e sa pasiv, kam shkruar qindra artikuj, intervista…

1 day ago

Jehona e Azem Bejtës deri në Suedi?!

JEHONA E AZEM BEJTËS NË SUEDI Duke shfletuar arkivin e gazetës suedeze Svenska Dagbladet te…

2 days ago

Besa – Historia e nënës që mbrojti në besë vr’asësin e të birit

BESA. HISTORIA E NËNËS QË MBROJTI NË BESË, VRASËSIN E TË BIRIT Besa, para së…

2 days ago