<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>

Njihuni me pemën që ndryshoi hartën e botës

Nëse udhëtoni thellë në pyjet e Andeve do të ndesheni me një pemë të veçantë.

Ajo arriti të ndryshojë hartën e botës.

Kjo bimë ka frymëzuar historinë për disa shekuj me rradhë dhe ka shpetuar miliona jetë njerëzish.

Pema është e hollë, e gjatë rreth 15m  dhe quhet Cinchona.
Ilaçi i parë anti-malaries në botë u nxor nga lëvorja e kësaj peme – një zbulim që ka ndryshuar hartën e botës për shkak se në mesin e viteve 1850, britanikët  krijuan plantacione në Indinë jugore, ku malarja ishte në kulmin e saj. 

Canales është një biolog në Muzeun e Historisë Natyrore të Danimarkës i cili po gjurmon historinë gjenetike të Cinchona. 

Siç shpjegoi ai, ishte lëvorja e kësaj peme të rrallë që i dha botës ‘kininën’, ilaçi i parë në botë anti-malaries. 

Dhe ndërsa zbulimi i kininës u mirëprit nga bota me ngazëllim dhe dyshim qindra vjet më parë, javët e fundit, derivatet mjekësore të kësaj peme kanë qenë në qendër të një debati tjetër të nxehtë global . 

Versione sintetike të kininës – të tilla si klorokina dhe hidroksiklorokina – janë shpallur  të diskutueshme si trajtime të mundshme për koronavirusin e ri.

Sot, kjo pemë është pema kombëtare e Perusë dhe Ekuadorit.

postbck postbck

Recent Posts

Iftarllëku një herë e një kohë

Nga: Tahir N. Dizdari (1900–1972), orientalist dhe folklorist Përshkruaj disi me detaje si u shtronte…

14 hours ago

Shqipëria, Iliria e dikurshme, nga Roma te Perandoria Osmane, një histori lufte shekullore

SHQIPËRIA, ILIRIA E DIKURSHME, NGA ROMA TE PERANDORIA OSMANE, NJË HISTORI LUFTE SHEKULLORE Shqipëria, në…

2 days ago

Rilindasit, ata që e blenë kombin… dhe këta të tashmit që po e plaçkisin dhe shesin

Nga Albert Vataj Historia jonë është një paradoks i dhimbshëm ku sakrifica dhe lakmia shtrëngojnë…

2 days ago

Pse bateria humbet fuqinë? Shkencëtarët gjejnë “fajtorin” e fshehur

Shkencëtarët kanë zbuluar më në fund të vërtetën e fshehur pas dështimit të baterive me…

3 days ago

81 vite nga Lufta e Gadimes – Jetish Akllapi po bërtet: O u vra Ilmia bre!

Në jetën time prej gazetari, sa aktiv e sa pasiv, kam shkruar qindra artikuj, intervista…

3 days ago

Jehona e Azem Bejtës deri në Suedi?!

JEHONA E AZEM BEJTËS NË SUEDI Duke shfletuar arkivin e gazetës suedeze Svenska Dagbladet te…

3 days ago