<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>

Çfarë mund të na mësojë një dhëmb për banorët e parë të Alaskës?

Në vitin 1949, arkeologët danezë gërmuan vendin Trail Creek Caves në Gadishullin Seward në Alaska. Artifaktet e zbuluara gjatë gërmimit të parë kanë qenë në ruajtje në Danimarkë për 70 vitet e fundit derisa studiuesit nga Universiteti i Alaska-Fairbanks tërhoqën koleksionin nga depozitimi për analiza.

Ndër artefaktet ishte një dhëmb 9000 vjeçar që i përkiste një fëmije që ishte një vjeç e gjysmë. Studimi i mëtejshëm i dhëmbit dhe i objekteve të tjera çoi në zbulime të reja në lidhje me banorët e hershëm të Alaskës dhe udhëtimin e tyre nëpër urën e lashtë tokësore Bering që dikur lidhte Azinë dhe Alaskën. Një studim, ku detajohen dhëmbët dhe analiza gjenetike e 15 mostrave të kockave në Amerikën e Veriut dhe Jugut, u botua në revistën Science.

Dhëmbi në vetvete është një minierë ari për studiuesit sepse është mbetja e tretë e njohur e Beringianëve të lashtë, një popullsi e hershme e migrantëve që u përhap në të gjithë Alaskën për mijëra vjet. Studiuesit gjithashtu analizuan të dhënat nga një zonë arkeologjike e Alaskës, ku gjurmët e para të popullsisë beringiane u zbuluan në 2013. Jo vetëm që popullsitë beringiane ishin të bollshme në të gjithë Alaskën, por studiuesit gjithashtu zbuluan se grupi lulëzoi në Alaska për një mijë vjet.

“Ky dhëmb i vogël është një thesar informacioni në lidhje me popullsinë e hershme të Alaskës, jo vetëm për lidhjet e tyre gjenetike, por edhe lëvizjet e tyre, bashkëveprimet me njerëzit e tjerë dhe dietën,” tha Jeff Rasic, një autor i studimit. Studiuesit analizuan nënshkrime kimike në dhëmb dhe zbuluan se fëmija hante vetëm bimë dhe kafshë të gjetura në tokë. Kjo është befasuese kur merrni parasysh sa peshq të pasur dhe jeta e egër detare do të kishin qenë përgjatë Gadishullit Seward në atë kohë. Studiuesit zbuluan gjithashtu se dhëmbi i përkiste një familjeje që ishte vendosur përgjithmonë në Shpellat Trail Creek dhe nuk vinte nga një pjesë tjetër e Alaskës.

Përshtati në shqip Pamfleti, marrë nga Kay Vandette, Earth.com

postbck postbck