<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>

Altari nga Drenica kushtuar Jupiterit dhe gjeniut të vendeve ilire

Shkruan: Haxhi Mehmetaj

Monumenti i përkushtohet hyjit Jupiter dhe gjeniut (orës) së vendeve ilire nga një doganier i stacionit më emrin Petobiensis, emër ky i cili shfaqet për herë të parë në mbishkrim dhe ndodhej në Turiqecin e sotëm. Me këtë dëshmohet që vendet e Dardanisë ishin vende ilire ashtu siç dëshmohet që edhe dardanët ishin ilir. Datohet saktësisht në vitin 225 pas Krishtit, në kohen e sundimit të konsujve Fusco II dhe Dextro.


Në ketë shkrim do të bëjë fjalë lidhur më një altar të rrallë , i cili është më rendësi për njohjen e kulteve të periudhës së antikitetit të vonë në Dardaninë qendrore (Kosovën e sotme). Altari u zbulua në fshatin Turiqec të komunës së Skenderajt, në trevën e Drenicës. Ai u gjet rastësisht gjatë punimeve bujqësore në vitin 1972, në një qendër të antikitetit, në toponimin Kulinë sëbashku më material ndërtimor, bazamente të arkitekturës luksoze, tulla e tjegulla. Tash ruhet në oborrin e Shtëpisë së Kulturës në Skenderaj. Altari është skalitur në mermer të bardhë dhe lëmuar në tri anë. Ka pësuar dëmtime në anën e sipërme. Baza e tij është profilizuar. Përmasat e trupit i ka 70 x 40 x 30cm, ndërsa përmasat e bazës 50 x 40cm. Më shkronja rustike të madhësive 1.5 deri në 7cm është shkruar mbishkrimi latin në tetë rreshta:


[ I(ovi) o(ptimo) M(aximo)/ {et Genio loci Ilyricici} / { pro } salute Bell-{ci/
Au}g(usti) n(ostri) servi) vil(ici) stati/onis Petobionen{is /.se Moes ( ) /rao
/ Casticius Bel/ici vik (arius) / v(otum) s (olvit) l (ibens ) m (erito)/ ante dies XXVIII Fusco II Dextro co (n)s(ulibus).

Monumenti i përkushtohet kryhyjit Jupiter dhe gjeniut (orës) së vendeve ilire nga një doganier i stacionit Petobiensis, emër ky i cili shfaqet për herë të parë në mbishkrim dhe ndodhej në Turiqecin e sotëm. Me këtë dëshmohet që vendet e Dardanisë ishin vende ilire ashtu siç dëshmohet që edhe dardanët ishin ilir.


Stacioni Petobiensis sikurse e terë treva e Drenicës në periudhën e antikitetit, sipas mendimit tim i takonte territorit të Municipiumit DD i dëshmuar në mbishkrime, përkatësisht municipit, shkurtesat DD të cilit që do deshifruar Dardaniae Dardaniorum. Altari datohet saktësisht në vitin 225 pas Krishtit, në kohen e sundimit të konsujve Fusco II dhe Dextros.

Altari nga Turiqecit ( Foto dhe dizajn: Dukagjin Mehmetaj) /InforCulture.info

postbck postbck

Leave a Comment
Share
Published by
postbck postbck
6 years ago

Recent Posts

Këto janë ushqimet që po të dëmtojnë pa e kuptuar gjatë verës

Vera është stina kur ndryshojmë mënyrën e të ushqyerit: më shumë fruta, më shumë pije…

14 hours ago

Cilët persona duhet të tregojnë kujdes me konsumimin e qershive?

Qershitë janë ndër frutat më të shijshme dhe më të pasura me antioksidantë, vitamina dhe…

14 hours ago

Si të ruhemi në det? Këshilla të rëndësishme për një verë të sigurt

Deti është një nga destinacionet më të preferuara gjatë verës, por përveç kënaqësisë që ofron,…

15 hours ago

Protestat të cilat arritën të bëjnë revolucion përgjatë historisë botërore

  Historia e njerëzimit është e mbushur me protesta që kanë filluar si shprehje pakënaqësie,…

2 days ago

Arrat ndihmojnë në shërimin e këtyre 10 sëmundjeve

  Fruti i arrës përmban deri në 60% yndyrë. Gjithashtu përmban karbohidrate, albumin, fosfor, kalium,…

2 days ago

Shkencëtarët rusë: Vaksina kundër hantavirusit mund të kërkojë vite për t’u zhvilluar

  Një vaksinë kundër hantavirusit mund të zhvillohet në të ardhmen, por procesi i plotë…

4 days ago