<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>

Altari nga Drenica kushtuar Jupiterit dhe gjeniut të vendeve ilire

Shkruan: Haxhi Mehmetaj

Monumenti i përkushtohet hyjit Jupiter dhe gjeniut (orës) së vendeve ilire nga një doganier i stacionit më emrin Petobiensis, emër ky i cili shfaqet për herë të parë në mbishkrim dhe ndodhej në Turiqecin e sotëm. Me këtë dëshmohet që vendet e Dardanisë ishin vende ilire ashtu siç dëshmohet që edhe dardanët ishin ilir. Datohet saktësisht në vitin 225 pas Krishtit, në kohen e sundimit të konsujve Fusco II dhe Dextro.


Në ketë shkrim do të bëjë fjalë lidhur më një altar të rrallë , i cili është më rendësi për njohjen e kulteve të periudhës së antikitetit të vonë në Dardaninë qendrore (Kosovën e sotme). Altari u zbulua në fshatin Turiqec të komunës së Skenderajt, në trevën e Drenicës. Ai u gjet rastësisht gjatë punimeve bujqësore në vitin 1972, në një qendër të antikitetit, në toponimin Kulinë sëbashku më material ndërtimor, bazamente të arkitekturës luksoze, tulla e tjegulla. Tash ruhet në oborrin e Shtëpisë së Kulturës në Skenderaj. Altari është skalitur në mermer të bardhë dhe lëmuar në tri anë. Ka pësuar dëmtime në anën e sipërme. Baza e tij është profilizuar. Përmasat e trupit i ka 70 x 40 x 30cm, ndërsa përmasat e bazës 50 x 40cm. Më shkronja rustike të madhësive 1.5 deri në 7cm është shkruar mbishkrimi latin në tetë rreshta:


[ I(ovi) o(ptimo) M(aximo)/ {et Genio loci Ilyricici} / { pro } salute Bell-{ci/
Au}g(usti) n(ostri) servi) vil(ici) stati/onis Petobionen{is /.se Moes ( ) /rao
/ Casticius Bel/ici vik (arius) / v(otum) s (olvit) l (ibens ) m (erito)/ ante dies XXVIII Fusco II Dextro co (n)s(ulibus).

Monumenti i përkushtohet kryhyjit Jupiter dhe gjeniut (orës) së vendeve ilire nga një doganier i stacionit Petobiensis, emër ky i cili shfaqet për herë të parë në mbishkrim dhe ndodhej në Turiqecin e sotëm. Me këtë dëshmohet që vendet e Dardanisë ishin vende ilire ashtu siç dëshmohet që edhe dardanët ishin ilir.


Stacioni Petobiensis sikurse e terë treva e Drenicës në periudhën e antikitetit, sipas mendimit tim i takonte territorit të Municipiumit DD i dëshmuar në mbishkrime, përkatësisht municipit, shkurtesat DD të cilit që do deshifruar Dardaniae Dardaniorum. Altari datohet saktësisht në vitin 225 pas Krishtit, në kohen e sundimit të konsujve Fusco II dhe Dextros.

Altari nga Turiqecit ( Foto dhe dizajn: Dukagjin Mehmetaj) /InforCulture.info

postbck postbck

Leave a Comment
Share
Published by
postbck postbck
6 years ago

Recent Posts

Video shumë e rrallë: Lahutari shqiptar viti 1934

🔴LAHUTARI SHQIPTAR 🇦🇱NGA VITI 1934!🔴 🔴Xhemajl Zogaj (më shpesh i njohur si Xhemail Zogić ose…

5 hours ago

Ariu dhe gjumi dimëror: Mit apo e vërtetë shkencore?

Ariu dhe gjumi i madh i dimrit: Mit apo e vërtetë? Çfarë ndodh në të…

5 hours ago

9 mënyra për të ulur tensionin e gjakut brenda një muaji

  Ndryshime relativisht të vogla në stilin e jetesës mund të ndihmojnë në mbajtjen nën…

7 hours ago

Si të shpëtoni nga xhamat e mjegulluar në veturë: Shtypni vetëm një buton, mos e bëni këtë gabim

    Me ardhjen e ditëve më të ftohta, xhamat e mjegulluar bëhen problem i…

7 hours ago

Kur Aleksandri i Madh u përball me dy mbretër ilirë: Kleiti dhe Glaukia, kundërshtarët që e vunë në vështirësi pushtuesin maqedonas

Në vitin 335 para erës sonë, ndërsa Aleksandri i Madh po përpiqej të siguronte kufijtë…

3 days ago

Para Azem Galicës: Kush ishin kaçakët shqiptarë dhe si lindi tradita e rezistencës së armatosur?

Përpara se emri i Azem Bejtë Galicës të bëhej simbol i lëvizjes kaçake në Kosovë,…

3 days ago