<div id="reklama-170x600">
    <script type="text/javascript">
        window.ANConfig = window.ANConfig || {};
        window.ANConfig.placements = window.ANConfig.placements || [];

        window.ANConfig.placements.push({
            adUnitId: 'reklama-170x600',
            propertyId: '104390',
            placementId: '840783',
            data: {
            },
            onLoad: function (adUnitId) {
                console.log('1', adUnitId);
            },
            onFail: function (adUnitId) {
                console.log('0', adUnitId);
                //fallback code
            },
        });

        (function () {
            if (!document.getElementById('ap-js')) {
                var ver = new Date().toISOString().split(':')[0].replace(/\D/g,'');
                var apjs = document.createElement("script");
                apjs.type = "text/javascript";
                apjs.async = true;
                apjs.setAttribute('id', 'ap-js');
                apjs.src = "https://central.gjirafa.com/js/ap-gjanout.js?v=" + ver;
                document.head.append(apjs);
            }
        })();
     </script>
</div>

​Kontinentet që jetuan shpejt dhe shkurtër

Kur Toka ishte ende një planet i ri, kishte shumë kontinente në të që ishin zhdukur ndërkohë, duke lënë vetëm disa gjurmë pas, tregoi studimi i fundit.

Sipas shkencëtarëve nga Universiteti Monash në Melburn, këto kontinente jetuan shpejt dhe shkurt, por ato krijuan bazën për formimin e kontinenteve të reja, më të përhershme, nga të cilat u formuan pllaka tektonike.

“Rezultatet e hulumtimit tonë çojnë në përfundimin se kontinentet ishin të dobëta dhe të prira për shkatërrim në “fëmijërinë” e tyre katër deri në 4.5 miliardë vjet më parë, pas së cilës ata gradualisht u ndryshuan dhe u bënë më të fortë gjatë miliarda viteve të ardhshme për të formuar bazën për kontinentet moderne “, tha Fabio Capitanio, udhëheqësi i ekipit të shkencëtarëve nga Universiteti australian.

Për qindra miliona vjet, kontinentet kanë qenë pak a shumë të qëndrueshme, por ato janë zhvendosur për shkak të një sërë aktivitetesh tektonike, duke formuar forma të ndryshme, përfshirë ish-superkontinentin Pangea, sipas hulumtimit të botuar në revistën Nature.

Shfaqja e “enigmës” së kontinenteve disa qindra milion vjet më parë është e ngjashme me “enigmën” e sotme, por ka shumë pak informacione se si dukeshin kontinentet në historinë e hershme të planetit tonë.

Për të studiuar këtë periudhë të hershme të historisë, shkencëtarët përdorën kompjuterë për të krijuar një bashkëveprim të shkëmbinjve dhe magmës në koren e tokës dhe më poshtë.

Shkencëtarët supozojnë se temperatura e brendshme e Tokës ishte tre deri në katër herë më e lartë në ditët e saj të hershme, gjatë periudhës Hadajka, para Arkaikut. Korja e Tokës ishte shumë më e ngrohtë gjatë periudhës së Hadajka, por edhe më e hollë, kështu që kontinentet u ndanë lehtësisht dhe u mbuluan përsëri me magmë vullkanike.

Kontinentet e reja do të dilnin më pas nga magma që mbulonte kontinentet e zhytura më parë. Nga fillimi i arkaikut, 2.5 deri në katër miliardë vjet më parë, në fund të periudhës Hadajka, tashmë ishte krijuar baza për kontinentet e sotme.

Në dekadat e fundit të shekullit 20, gjeologët identifikuan disa shkëmbinj nga Hadajka në zonën e Grenlandës Perëndimore.

postbck postbck

Recent Posts

Helmi i bletës kundër kancerit të gjirit, molekula e vogël që tronditi qelizat e tumoreve agresive dhe hapi një horizont të ri për mjekësinë

Nga Albert Vataj Një përbërës natyror i helmit të bletës, melitina, ka demonstruar aftësi të…

7 hours ago

Mënyra se si njerëzit bënin punën e tyre të pëditshme në një fabrikë thikash në Francën e fillimshekullit XX

  Në vitin 1902, në punishte të vogla të prodhimit të thikave në Francë, mund…

7 hours ago

Këto dy shifra të thjeshta mund të parashikojnë rrezikun nga sëmundjet e zemrës

    A mund të ofrojë një përllogaritje e re, e bazuar në dy tregues…

1 day ago

Kur aplikohet tarifa e lirë e rrymës gjatë dimrit?

  Konsumatorët familjarë në Kosovë mund të përfitojnë nga tarifa e ulët e energjisë elektrike…

1 day ago

Sanxhaku në studimin e Daut Dautit mbi çështjen shqiptare

Teza e doktoraturës e historianit shqiptar Daut Dauti (1960-2026) sjell një këndvështrim britanik mbi zhvillimet…

1 day ago

Kur Aleksandri i Madh u përball me dy mbretër ilirë: Kleiti dhe Glaukia, kundërshtarët që e vunë në vështirësi pushtuesin maqedonas

Në vitin 335 para erës sonë, ndërsa Aleksandri i Madh po përpiqej të siguronte kufijtë…

5 days ago